فضای شهری و سلامت روان؛ تبیین نقش کیفیت‌های محیطی در تجربه روانی شهروندان

مریم ترکی1 اصغر مولایی2

چکیده :
رشد شهرنشینی، افزایش تراکم جمعیت و گسترش فضاهای مصنوع، سلامت روان شهروندان را به یکی از مهم‌ترین چالش‌های برنامه‌ریزی و طراحی شهری تبدیل کرده است. پژوهش‌های معاصر نشان می‌دهند که کیفیت محیط کالبدی شهر، فراتر از تأمین نیازهای عملکردی، بر احساس آرامش، امنیت، تعلق، تعاملات اجتماعی و سلامت روان افراد تأثیر مستقیم دارد. هدف پژوهش حاضر شناسایی و تحلیل مهم‌ترین مؤلفه‌های کالبدی و ادراکی مؤثر بر سلامت روان در فضاهای شهری با تکیه بر رویکردهای معماری و روان‌شناسی محیط است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مؤلفه‌هایی همچون دسترسی به فضای سبز، حضور آب، نور طبیعی، امنیت، خوانایی محیط، مقیاس انسانی، فرصت تعاملات اجتماعی، کاهش آلودگی‌های محیطی و تقویت حس مکان، نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای سلامت روان شهروندان دارند. بر اساس نتایج پژوهش، توجه هم‌زمان به ابعاد کالبدی و ادراکی در طراحی فضاهای شهری می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد محیط‌هایی سالم‌تر، انسان‌محورتر و پایدارتر باشد.

کلمات کلیدی : سلامت روان فضای شهری کیفیت محیطی روان‌شناسی محیط طراحی شهری محیط سلامت‌محور


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فرهنگ، جامعه شناسی و روانشناسی شهری
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABKFFZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABKFFZ

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه