از کالبد تا معنا، واکاوی جاودانگی در معماری سنتی ایران

مریم ترکی1 آزیتا بلالی اسکویی2

چکیده :
جاودانگی در معماری مفهومی فراتر از بقای کالبدی بناست و به تداوم ارزش، معنا و قابلیت اثر در برقراری ارتباط با انسان در گذر زمان اشاره دارد. معماری سنتی ایران از این منظر، نمونه‌ای قابل تأمل است؛ زیرا شکل‌گیری آن بر تعامل میان نیازهای انسانی، شرایط محیطی، منطق ساخت، فرهنگ و نظام معنایی استوار بوده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین مؤلفه‌های مؤثر در جاودانگی معماری سنتی ایران، دیدگاه‌های چهار صاحب‌نظر، محمدکریم پیرنیا، سیدحسین نصر، نادر اردلان و پورجعفر را مورد بررسی قرار می‌دهد. پژوهش با رویکرد کیفی و به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و داده‌ها با مطالعه و تحلیل منابع مکتوب مرتبط با اندیشه‌های نظری صاحب‌نظران گردآوری شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه هر یک از این دیدگاه‌ها از زاویه‌ای متفاوت به معماری سنتی ایران می‌نگرند، در مجموع می‌توان چهار مؤلفه اساسی انسان، محیط، فرهنگ و معنا را در تبیین ظرفیت جاودانگی آن شناسایی کرد. در این میان، اصول عقلانی و انسانی مورد تأکید پیرنیا، پیوند معماری با حکمت و جهان‌بینی سنتی در اندیشه نصر، وحدت و نظم معنایی و هندسی در دیدگاه اردلان و توجه به ارتباط متقابل انسان، محیط و فرهنگ در رویکرد پورجعفر، نشان می‌دهد که جاودانگی معماری حاصل یک ویژگی منفرد یا وابسته به صورت تاریخی نیست؛ بلکه از هماهنگی میان ابعاد مادی و معنایی معماری شکل می‌گیرد. بر این اساس، جاودانگی معماری سنتی ایران را می‌توان در توانایی آن برای پیوند دادن صورت، عملکرد، انسان، محیط و معنا و استمرار ارزش‌های حاصل از این پیوند در فراتر از زمان پیدایش اثر جست‌وجو کرد.

کلمات کلیدی : جاودانگی معماری معماری سنتی ایران عام پسند نخبه پسند معنا


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنرهای ایرانی اسلامی
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZABK
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZABK

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه