فرسودگی شغلی در عصر همکاران هوش مصنوعی: تحلیل نقش اضطراب جایگزینی شغلی، اضافه‌بار یادگیری و نظارت الگوریتمی

محمد حاجیان1

چکیده :
ورود گسترده هوش مصنوعی مولد و سامانه‌های هوشمند به محیط کار، ماهیت شغل، الگوی نظارت و انتظارات مهارتی از کارکنان را دگرگون کرده است. اگرچه ادبیات مدیریت عمدتاً بر منافع بهره‌وری این فناوری تأکید دارد، شواهد نوظهور نشان می‌دهد که همزیستی انسان و «همکار هوشمند» می‌تواند سازوکارهای تازه‌ای از فشار روانی ایجاد کند که در قالب مفاهیم سنتی استرس شغلی به‌طور کامل قابل تبیین نیست. هدف پژوهش حاضر، تبیین سازوکارهای شکل‌گیری فرسودگی شغلی در محیط‌های کاری مبتنی بر هوش مصنوعی و ارائه چارچوبی یکپارچه برای تحلیل آن است. این پژوهش از نظر هدف بنیادی ـ توسعه‌ای و از نظر روش، مروری ـ تحلیلی با رویکرد مرور یکپارچه ادبیات است. منابع از پایگاه‌های Scopus، Web of Science، ScienceDirect، Emerald، Springer و همچنین پایگاه‌های فارسی SID، نورمگز و مگیران در بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶ (۱۳۹۹ تا ۱۴۰۵) استخراج و پس از غربالگری، تحلیل مضمونی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد سه پیشایند کلیدی شامل اضطراب جایگزینی شغلی، اضافه‌بار یادگیری دیجیتال و نظارت الگوریتمی، از سه مسیر متمایز اما هم‌افزا به فرسودگی شغلی منجر می‌شوند: مسیر تهدید هویت و ناامنی شغلی، مسیر تحلیل منابع شناختی، و مسیر تضعیف استقلال و امنیت روان‌شناختی. همچنین، حمایت سازمانی ادراک‌شده، رهبری دیجیتال انسان‌محور، شفافیت الگوریتمی و طراحی مجدد شغل به‌عنوان سازوکارهای تعدیل‌گر و محافظتی شناسایی شدند. بر پایه این یافته‌ها، چارچوب «پیشایند ـ سازوکار ـ پیامد ـ مداخله» با ده گزاره پژوهشی و مجموعه‌ای از شاخص‌های پایش ارائه شد. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی برای طراحی سیاست‌های سلامت روان کارکنان در فرایند تحول دیجیتال سازمان‌های دولتی و خصوصی قرار گیرد.

کلمات کلیدی : فرسودگی شغلی هوش مصنوعی در محیط کار نظارت الگوریتمی تکنواسترس ناامنی شغلی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مديريت (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید
آدرس وب سایت کنفرانس : impeb.ir
کد IOI مقاله : AAHC-ACZBKD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHC-ACZBKD

سایر مقالات محل انتشار
  1. قراردادهای انتقال داده و مالکیت داده در شرکت‌های دانش‌بنیان- تحلیل حقوق خصوصی تطبیقی میان حقوق ایران و اتحادیه اروپا
  2. بررسي تاثير هوش هيجاني مديران با انگيزش كاركنان، وفاداري سازماني و كاهش ترك شغل (‌مطالعه‌موردي: شركت مهندسين مشاور تهران بوستن)
  3. تقویت مزیت رقابتی پایدار سبز از طریق یادگیری سازمانی و بازاریابی سبز
  4. دیجیتال‌سازی زنجیره ارزش صادرات با رویکرد اقتصاد سبز: گذر از بازاریابی سنتی به دیپلماسی تجاری هوشمند
  5. تحلیل تأثیر استراتژی‌های بازاریابی چندفرهنگی بر رشد سهم بازار شرکت‌های چندملیتی در بستر تجارت بین‌الملل
  6. سنجش متغیر های موثر بر هوش مصنوعی در شرکت های تجاری و بازرگانی
  7. تاثیر نوآوری و خلاقیت استراتژیک در کسب و کارهای نوظهور
  8. نقش فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی در بهبود فرایند کنترل استراتژیک و تحلیل داده های مدیریتی
  9. ارتقای شفافیت و اعتماد عمومی به مثابه پیشران توسعه پایدار: مطالعه راهبردی بنیاد شهید و امور ایثارگران
  10. مسئولیت کیفری ناشی از استفاده غیرمجاز از هوش مصنوعی مولد
  11. نقش روابط عمومی مبتنی بر افکارسنجی در ارتقای مدیریت آموزش سازمانی
  12. بررسی و تحلیل مدل‌های کسب‌وکار در صنعت هنر و فرهنگ
  13. یکپارچه‌سازی اینترنت اشیاء و هوش مصنوعی مولد برای مدیریت منابع انسانی هوشمند در حوزه سلامت: آینده‌پژوهی در کلینیک‌های دندانپزشکی دیجیتال
  14. شناسایی و اولویت‌بندی عوامل تأخیر در ترخیص کالاهای فاسدشدنی در گمرک با استفاده از روش AHP و راهکارهای بهبود آن‌ها (مطالعه موردی گمرک میرجاوه)
  15. بررسی دیدگاه معلمان درباره موانع اجرای برنامه‌ درسی تمام‌ساحتی