نگاشت مؤلفه‌های سواد بصری به سبک‌های هنری: چارچوبی پدیدارشناختی برای واکاوی سلیقه مخاطب ایرانی

نوید غلامی حسن آبادی1 مرضیه پیراوی ونک2

چکیده :
سلیقه بصری پدیده‌ای چندبعدی برآمده از تعامل ساختارهای ادراکی، متغیرهای جامعه‌شناختی و تجربه‌های زیسته است که تقلیل آن به سنجه‌های صلب روان‌سنجی، مانع از درک لایه‌های کیفی آن می‌گردد. هدف این پژوهش، ارائه چارچوبی نظری-کیفی برای نگاشت مؤلفه‌های سواد بصری به سبک‌های هنری با تکیه بر تحلیل صوری عناصر دیداری و تفسیر پدیدارشناختی مواجهه مخاطب با اشیاء و فضاها است. در این راستا، با بهره‌گیری از رویکرد پدیدارشناسی زیبایی‌شناختی گونتر فیگال، ادراک بدنمند با منطق صوری سبک‌های تاریخی پیوند زده شد؛ به‌گونه‌ای که مؤلفه‌های بصری نظیر ترکیب‌بندی، تعادل، خط، بافت، پالت رنگی و فضای منفی، با مقولات پدیدارشناختی «فضامندی»، «پویایی دعوت‌گرانه»، «حضور حسی» و «لحن هستی‌شناختی» تناظر یافته و در ماتریسی تطبیقی به ۱۶ جریان برجسته هنری نگاشت گردیدند. پژوهش حاضر از حیث هدف، بنیادین-کاربردی و از حیث ماهیت، کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی و پدیدارشناختی است که داده‌های آن از طریق مواجهه‌های ادراکی هدایت‌شده و مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با مشارکت‌کنندگانی از چهار حوزه فرهنگی-اقلیمی ایران (تهران، اصفهان، رشت و تبریز) گردآوری و با روش تحلیل مضمون ساختاریافته تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که ترجیحات بصری مخاطبان از منطق صوری متناظر با سبک‌های تاریخی پیروی کرده و حول دو قطب معنایی «خلوص و نظم ساختاری» و «بافت‌مندی و پویایی ارگانیک» سازمان می‌یابند. این سازمان‌یابی ادراکی در پیوندی عمیق با سرمایه فرهنگی، زیست‌بوم اقلیمی و هابیتوس مخاطب ایرانی، امکان کاربست این مدل را در تحلیل نیازهای زیبایی‌شناختی مخاطبان در طراحی محصول، معماری داخلی و ارتباط تصویری فراهم می‌سازد.

کلمات کلیدی : ترجیحات بصری سبک‌های هنری سواد بصری نگاشت سبک‌شناختی پدیدارشناسی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : پژوهش و مطالعات هنر، فلسفه و تاریخ هنر
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZDHC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZDHC

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه