جستجو
بررسی ظرفیتهای بازآفرینی نقوش هندسیِ هنر اسلامی در گرافیک شهری معاصر ایران
مرضیه آژنگ1
چکیده :
نقوش هندسی از مهمترین عناصر شکلدهندة میراث بصری هنر اسلامی به شمار میروند. ساختار آنها بر روابطی همچون هندسه، تناسب، تقارن، تکرار و ترکیب واحدهای هندسی استوار است. مسئلة این پژوهش آن است که ظرفیت این نقوش برای حضور در گرافیک شهری معاصر ایران چگونه میتواند فراتر از بازتولید عنصر بصری تاریخی و کاربرد تزئینی آنها تبیین شود. پژوهش حاضر با رویکردی بنیادی ـ نظری و به شیوه توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از روش اسنادی و کتابخانهای انجام شده است. مبانی نظری و پیشینة پژوهش در سه محور ظرفیتهای بصری و ساختاری نقوش، اصول بازآفرینی و معاصرسازی و الزامات بصری و ارتباطی در گرافیک شهری بررسی شده و سپس در قالب یک چارچوب نظری پیشنهادی سازماندهی گردیدهاند. یافتهها نشان میدهند که ظرفیت بازآفرینی نقوش هندسی را میتوان در چهار سطح مرتبط با یکدیگر تبیین کرد: میراث بصری تاریخی و فرهنگی، ظرفیتهای بصری و ساختاری مولّد، بازآفرینی و معاصرسازی و در نهایت الزامات بصری و ارتباطی گرافیک شهری. بر این اساس، ارزش قابل انتقال نقوش تاریخی و فرهنگی الزاماً در صورت ظاهری آنها نیست. بلکه در منطق سازماندهنده و روابطی قرار دارد که میتوانند استخراج، تغییر و در صورت لزوم به مجموعهای از قواعد مولّد تبدیل شوند. در ادامه، بازآفرینی در سه سطح فرممحور، منطقمحور و مولّد محور صورتبندی شده است. همچنین مفهوم پیشنهادی «منطق مولّد زمینهمند» برای توضیح پیوند میان قواعد مولّد، زمینه فرهنگی و مکانی و الزامات ارتباطی و ادراکی محیط ارائه میشود. نتیجة پژوهش نشان میدهد که ظرفیت معاصر نقوش هندسی هنر اسلامی را میتوان نه در تکرار فرم، بلکه در تبدیل فرم به منطق و بهکارگیری آن منطق در تولید راهکارهای متناسب با زمینه جستوجو کرد. مشروط بر آنکه این فرایند با الزامات ارتباطی، ادراکی و فضایی گرافیک شهری سازگار شود.
کلمات کلیدی : نقوش هندسی هنر اسلامی بازآفرینی معاصرسازی گرافیک شهری میراث بصری منطق مولّد زمینهمند
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنرهای ایرانی اسلامی
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZGBH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZGBH
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHF-ACZGBH
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه