عدالت فضایی در مسکن شهری: رویکردهای رایج در طرح‌های توسعه شهری

سمیه مرادی1

چکیده :
عدالت فضایی در دهه‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین مفاهیم نظری و کاربردی در برنامه‌ریزی شهری و مطالعات مسکن تبدیل شده است. این مفهوم بر توزیع عادلانه منابع، فرصت‌ها، خدمات و امکانات در سطح فضاهای شهری تأکید دارد و به دنبال کاهش نابرابری‌های ناشی از ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و کالبدی شهر است. در این میان، مسکن به عنوان یکی از اساسی‌ترین حقوق شهروندی و مهم‌ترین عنصر سازمان‌دهنده ساختار فضایی شهر، نقشی کلیدی در تحقق عدالت فضایی ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی، به بررسی رابطه میان عدالت فضایی، سیاست‌گذاری مسکن و طرح‌های توسعه شهری می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از نابرابری‌های فضایی موجود در شهرها نه صرفاً ناشی از کمبود خدمات، بلکه حاصل سازوکارهای نابرابر بازار زمین، سیاست‌های ناکارآمد تأمین مسکن، تمرکز سرمایه و ضعف مداخلات عمومی در حوزه مسکن هستند. همچنین مشخص شد که بخش عمده‌ای از طرح‌های توسعه شهری با وجود تأکید بر توسعه متوازن، به دلیل غلبه رویکرد کالبدی و بی‌توجهی به سازوکارهای تولید و توزیع مسکن، در تحقق عدالت فضایی موفق نبوده‌اند. بر این اساس، پژوهش حاضر بر ضرورت گذار از برنامه‌ریزی کالبدمحور به برنامه‌ریزی عدالت‌محور در حوزه مسکن تأکید می‌کند.

کلمات کلیدی : عدالت فضایی عدالت مسکن سیاست‌گذاری مسکن طرح‌های توسعه شهری حق به مسکن برنامه‌ریزی شهری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی وتوسعه شهري پايدار
محل انتشار : چهارمین کنفرانس مهندسی عمران، معماری و شهرسازی
آدرس وب سایت کنفرانس : 4cau.ir
کد IOI مقاله : ACDK-ACZHGH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ACDK-ACZHGH

سایر مقالات محل انتشار
  1. A Comparative Study of Green Marketing Strategy Implementation in the Automotive Industry of Leading Countries and the Proposal of a Benchmarking Framework for Iran
  2. تلفیق هوش مصنوعی و مصالح و فناوری‌های سبز و تجدیدپذیر با تمرکز روی ساخت و ساز پایدار
  3. توسعه مدل تصمیم‌یار مبتنی بر هوش مصنوعی برای انتخاب بهترین سناریوی بازسازی ساختمان‌های اداری و تجاری با رویکرد ساختمان هوشمند و انرژی صفر
  4. ارزیابی عددی عملکرد لرزه ای و رفتار چرخه ای قاب های فولادی مجهز به مهاربندهای کمانش تاب (BRB)در مقایسه با قاب های مهاربندی همگرا (CBF)
  5. تحلیل میزان اختلاط کاربری‌های زمین در محله فلسطین شهر مشهد با استفاده از شاخص آنتروپی
  6. معیارها و سازوکارهای تخصیص بهینه ریسک اقتصادی در قراردادهای عمرانی
  7. بهینه‌سازی مصرف انرژی در معماری مسکن روستایی اقلیم سرد و کوهستانی ایران با رویکرد تاب‌آوری غیرفعال در برابر بحران‌های سرمایشی
  8. تبارشناسی معماری مسکونی کوچک مقیاس
  9. نقش دیوارهای برشی در تقویت سازههای بتنی (بررسی مبانی عملکرد لرزهای، روشهای طراحی و ملاحظات اجرایی استفاده از دیوارهای برشی در بهسازی و مقاوم سازی ساختمانهای بتن آرمه)
  10. تبیین و تحلیل اصول طراحی بایوفیلیک در فضاهای شهری
  11. فرش افشار تکاب به عنوان میراث فرهنگی ناملموس و عامل تقویت هویت محلی
  12. شناسایی و تحلیل راهکارهای افزایش بهره‌وری اجتماعی پارک‌ها و فضاهای سبز در شهر تبریز
  13. ارزیابی ریسک ایمنی در پروژه‌های عمرانی با استفاده از هوش مصنوعی: رویکردی نوین در پیشگیری از حوادث
  14. بررسی اثرات پیاده‌سازی مدیریت ذی‌نفعان مبتنی بر استاندارد مدیریت پروژه PMBOK در سازمان‌های پروژه‌محور
  15. مدل‌سازی اثر درصد نفوذ خودروهای برقی و نحوه استقرار ایستگاه‌های شارژ بر توزیع بار و عمر خستگی دال‌های بتن‌آرمه پارکینگ‌های طبقاتی