بررسی نقش انعطاف‌پذیری معماری در یادگیری فعال از منظر روان‌شناسی محیطی

فریبا موحدی مقدم1 سارا عظیمی2

چکیده :
گذار از کلاس با چیدمان ثابت به فضای یادگیری انعطاف‌پذیر، یکی از مسائل مشترک معماری آموزشی و روان‌شناسی محیطی است؛ بااین‌حال، تغییر کالبد به‌تنهایی تبیین‌کننده کیفیت یادگیری نیست. هدف این پژوهش، تبیین سازوکارهای پیوند انعطاف‌پذیری معماری با یادگیری فعال و ارائه چارچوبی برای طراحی و ارزیابی فضاهای آموزشی است. پژوهش با روش مرور تلفیقی هدفمند و تحلیل مفهومی انجام شد. مطالعات تجربی و مروری مرتبط با کلاس‌های مدرسه و دانشگاه، همراه با منابع نظری قابلیت‌های کنشی، خودتعیین‌گری، تنظیم حریم و بار شناختی، بررسی و از نظر ویژگی فضایی، سازوکار روان‌شناختی، پیامد آموزشی و محدودیت استنباط مقایسه شدند. حاصل تحلیل، تفکیک پنج بعد انعطاف‌پذیری شامل تغییرپذیری چیدمان، تنظیم مرزها، تنوع موقعیت‌های یادگیری، کنترل شرایط محیطی و قابلیت بازآرایی در زمان است. این ابعاد از طریق امکان کنش، ادراک کنترل، تنظیم تعامل و حریم، مدیریت محرک‌ها و احساس تعلق می‌توانند از مشارکت و درگیری شناختی پشتیبانی کنند. در مقابل، شواهد مربوط به سروصدای مزاحم و آشفتگی دیداری نشان می‌دهد که بازبودن فضا الزاماً مزیت آموزشی ندارد. مدل پیشنهادی مقاله، رابطه معماری و یادگیری را مشروط به همسویی روش تدریس، توانایی استفاده از فضا، ویژگی‌های یادگیرنده و کیفیت محیط می‌داند و میان پیامدهای نزدیک مشارکت و پیامدهای دور یادداری و انتقال تمایز می‌گذارد. نتیجه آن است که معیار طراحی مطلوب، بیشینه‌کردن امکان جابه‌جایی نیست، بلکه فراهم‌کردن انتخاب‌های قابل استفاده و تغییر متناسب با تکلیف است. چارچوب ارائه‌شده ماهیت تبیینی دارد و برای آزمون تجربی و ارزیابی پس از بهره‌برداری پیشنهاد می‌شود.

کلمات کلیدی : انعطاف‌پذیری معماری یادگیری فعال روان‌شناسی محیطی معماری آموزشی کلاس درس


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 12icsau.ir
کد IOI مقاله : ABFG-ACAZEG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABFG-ACAZEG

سایر مقالات محل انتشار
  1. مدیریت ریسک و بحران و راه کار های ایجاد مدیریت جامع بحران
  2. بررسی فرشهای مینیاتور های کتاب خمسه نظامی
  3. تلفیق هنرهای صناعی، تجسمی و کاربردی سنتی و مدرن: هویت بصری و معمارانه در بستر پژوهش و مطالعات آکادمیک
  4. نستعلیق به‌مثابه دارایی فرهنگی تحلیل اقتصاد هنر، سرمایۀ نمادین و پویایی بازارِ آثار خوشنویسی
  5. از نستعلیق تا آبستره: شاعرانگی رنگ، فرم و فضا در نقاشیخط معاصر ایران با اکریلیک
  6. نقش فرهنگ در شکل دهی به فضاهای تقاطعی شهری:بررسی میدان ها به عنوان کانون های اجتماعی و فرهنگی(نمونه موردی میدان اسبی عظیمیه کرج)
  7. ارزیابی ایمنی و کیفیت مسیرهای دوچرخه شهری و ارئه راهکارهای بهیوداستفاده شهروندان ؛مطالعه موردی شهر کرج
  8. تأثیر عکاسی معماری بر ادراک و بازنمایی هویت فرهنگی بناهای تاریخی (مطالعه موردی: بازار تاریخی تبریز، ارگ علیشاه و مسجد کبود)
  9. خوانش معماری از طریق عکاسی: بررسی تأثیر نور، قاب‌بندی و پرسپکتیو بر ادراک فضا در نمونه‌هایی از معماری تاریخی و معاصر ایران
  10. تحلیل مؤلفه‌های شکل‌دهنده مکان در مسجد جامع ابرکوه با تأکید بر نظریه پدیدارشناسی مکان نوربرگ‌شولتز
  11. طراحی و ارزیابی یک چارچوب تعاملی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد برای تولید، ارزیابی و بهبود تدریجی فرم ساختمان‌های بلندمرتبه
  12. تحلیل تطبیقی عملکرد ابزارهای هوش مصنوعی مولد در فرآیند تولید، ارزیابی و بهینه‌سازی فرم ساختمان‌های بلندمرتبه
  13. تدوین الگوی طراحی کالبدی فضاهای پیاده‌مدار مبتنی بر بازتولید آیین‌های گذری و خاطره جمعی(نمونه موردی:پیاده‌راه فرهنگی رشت)
  14. واکاوی مورفولوژیک هویت بصری هنر اسلامی در گذار از هندسه سنتی به انتزاع معاصر
  15. تحلیل دیالکتیک انسان و محیط و نقش حس مکان در خودشناسی عاطفی و هویت سکونتی ساکنان مسکن معاصر مطالعه موردی: شهر جدید امیرکبیر