بازشناسی عوامل مؤثر در استقرار و شکل‌گیری بافت روستا مطالعه موردی: بافت تاریخی روستای عباس آباد شاهرود

ندا سلیمانی1 احمد اصغریان جدی2

چکیده :
مهم‌ترین سهم از محیط‌های بومی متعلق به سکونت‌گاه‌هایی است که در قالب روستا پدید آمده‌اند. روستاها به عنوان اولین شکل از حیات جمعی انسان در یک عرصه طبیعی متأثر از عوامل مختلف اقلیمی، اقتصادی و ... می‌باشند. هدف این مقاله بررسی تأثیرپذیری کیفیت استقرار و شکل‌گیری بافت تاریخی روستای عباس آباد شاهرود از عوامل مختلف طبیعی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است. این تحقیق به روش تحلیل – توصیفی و بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی و مصاحبه حضوری با ساکنان روستا صورت گرفته و در زمره پژوهش‌های کیفی است. در مقاله حاضر ابتدا عوامل مؤثر بر استقرار و شکل‌گیری بافت سکونت‌گاه‌های روستایی به طور عام برشمرده شده و سپس مهم‌ترین الگوهای اثرگذار بر بافت تاریخی روستای عباس آباد مورد مداقه قرار گرفته است. روستای عباس آباد به لحاظ برخورداری از شرایط خاص به عنوان مصداقی زنده معرفی شده است؛ من جمله ناامنی منطقه در گذشته‌های دور، موقعیت استراتژیک روستا و مجاورت با راه کاروان‌رو و محدودیت‌هایی که ناحیه کویری برای زندگی ساکنان در پی دارد. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که ساختار کالبدی این روستا و اصلا چرایی شکل‌گیری و تداوم حیات در آن متأثر از این عوامل است: نظام دفاعی و تأمین امنیت ساکنان، نظام آبرسانی جهت دستیابی به آب مورد نیاز، نظام ارتباطی و ارائه خدمات به کاروانیان. این‌ها در کنار سایر عوامل اثرگذار، بافت تاریخی با هویت و واجد ارزشی بر جای گذاشته‌ که بدون توجه به هر یک از آن‌ها استقرار و تداوم حیات روستای تاریخی عباس آباد امکان‌پذیر نبوده است.

کلمات کلیدی : استقرار روستا شکل‌گیری روستا نظام دفاعی نظام آبرسانی نظام ارتباطی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مرمت بافت ها و آثار تاریخی
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 4icsau.ir
کد IOI مقاله : XYEA-AKDHG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYEA-AKDHG

سایر مقالات محل انتشار
  1. بهسازی لرزه ای مخازن مرتفع با استفاده از جداساز پایه با در نظر گرفتن اندرکنش سازه و سیال
  2. نقش علوم رفتاری درطراحی ساختمان اداری با رویکرد اثر محیط ساخته شده بر نظام فعالیت
  3. تحلیل و ارزیابی هزینه ها و منافع ایجاد تغییرات در راهها با استفاده از رژیم جاده ای
  4. نگرشی بر رویکردها، الگوها وراهبردهاي بهسازي ونوسازي بافت های فرسوده شهری
  5. معرفی مهار جایگذاری مستقیم با رویکرد استفاده در پایدارسازی خاک ساحل و دریا
  6. شناخت عوامل موثر بر مدیریت شهری در احیای گردشگری با رویکرد توسعه پایدار . مطالعه موردی : شهر مرودشت
  7. چیدمان پویای کاربری¬های شهری با کمک عامل فازی در محیط GIS
  8. مصالح پایدار بنیان
  9. نگاهی نو به سنت و مدرنیته از دیدگاه فرهنگ و هنر شرق و غرب
  10. مقایسه الگوی محله در شهرسازی ایرانی- اسلامی با الگو های عام اولیه در شهر سازی مدرن از منظر ویژگی ها و مفاهیم ، بررسی موردی محله وقت‌الساعت یزد
  11. بررسی تأثیر عوامل تهویه طبیعی و عناصر ویژه معماری در گذشته بر روی بنا و جایگزینی آن با دیگر عناصرحال حاضر در معماری معاصر
  12. نقش نسل نوین شهرهای جدید ایران در تامین مسکن در افق 1404
  13. الگوی معماری پایدار در اقلیم سرد و کوهستانی با نگاهی به مسجد سنگی ترک
  14. بررسی نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار کشاورزی (مطالعه موردی دهستان معجزات شهرستان زنجان)
  15. ارزیابی و تحلیل استفاده از عناصر اقلیمی در معماری مساکن با رویکرد مشارکت مدیران و معماران شهری (مطالعه موردی: شهرستان یزد)