جستاری بر تزیینات وابسته به معماری در مقبره شيخ رشیدالدین محمد بيدوازي (اسفراين، خراسان شمالی)

سمیه خزاعی1 معینه السادات حجازی2

چکیده :
استان خراسان شمالی که در شمال خراسان بزرگ واقع است از جمله¬¬ سرزمین¬هایی محسوب می¬شود که مهد فرهنگ و تمدن اسلامی-ایرانی در طول تاریخ بوده¬است. بزرگان و عارفانی چون قوام الحکماء، سعدالدین محمدبن شیخ علی بیدوازی، رشیدالدین محمد بیدوازی و بسیاری علمای دیگر را می¬توان از اندیشمندان و عارفان این خطه به شمار آورد. بنابر سنت ایرانیان مسلمان که مقبره¬سازی نشانی از بزرگداشت علماء پس از فوت ایشان می¬باشد، برخی از دراویش نیز در محل خانقاه خود مدفون می¬گشته¬اند. از آن جمله شیخ رشیدالدین محمد بیدوازی است. وی از نوادگان امام احمد غزالی و بیست و دومین قطب از اقطاب سلسله ذهبیه در قرن نهم هجری می¬باشد. مقبره این عارف در روستای بیدواز از توابع شهرستان اسفراین استان خراسان شمالی تجلی¬گر سنت¬های معماری و تزیینات وابسته‌ی آن در این خطه است. این پژوهش با هدف شناخت انواع هنرها و آرایه¬های به کار گرفته شده در ساخت بنا و تزیین مقبره شیخ محمد بیدوازی انجام یافته است. تحقیق حاضر به شیوه میدانی-کتابخانه¬ای و با روش توصیفی-تحلیلی انجام یافته است. این نکته که کدام هنرها و چه نوع نقش و تزییناتی در آن به کار رفته است پرسش¬هایی است که این پژوهش به دنبال آن بوده است. طی بررسی¬های به ¬عمل آمده مقبره عارف بیدوازی متاثر از اصول سبک آذری در معماری است. هنرهای گچ¬بری، رسمی¬بندی، کتیبه¬نگاری زینت بخش فضای داخلی این بقعه تاریخی می¬باشد. متعلقات چوبین، همچون صندوق مزار و درب بنا نمایش¬گر منبت¬کاری نفیس دوران تیموری می¬باشد. نقش¬مایه¬ها و تزیینات شامل اشعار، آیات قرآنی، اسماء الهی، نقوش هندسی و اسلیمی می¬باشد.

کلمات کلیدی : خراسان شمالی بیدواز عارف بیدوازی مقبره معماری تزیینات


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مرمت بافت ها و آثار تاریخی
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 4icsau.ir
کد IOI مقاله : XYEA-AKKCH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYEA-AKKCH

سایر مقالات محل انتشار
  1. بهسازی لرزه ای مخازن مرتفع با استفاده از جداساز پایه با در نظر گرفتن اندرکنش سازه و سیال
  2. نقش علوم رفتاری درطراحی ساختمان اداری با رویکرد اثر محیط ساخته شده بر نظام فعالیت
  3. تحلیل و ارزیابی هزینه ها و منافع ایجاد تغییرات در راهها با استفاده از رژیم جاده ای
  4. نگرشی بر رویکردها، الگوها وراهبردهاي بهسازي ونوسازي بافت های فرسوده شهری
  5. معرفی مهار جایگذاری مستقیم با رویکرد استفاده در پایدارسازی خاک ساحل و دریا
  6. شناخت عوامل موثر بر مدیریت شهری در احیای گردشگری با رویکرد توسعه پایدار . مطالعه موردی : شهر مرودشت
  7. چیدمان پویای کاربری¬های شهری با کمک عامل فازی در محیط GIS
  8. مصالح پایدار بنیان
  9. نگاهی نو به سنت و مدرنیته از دیدگاه فرهنگ و هنر شرق و غرب
  10. مقایسه الگوی محله در شهرسازی ایرانی- اسلامی با الگو های عام اولیه در شهر سازی مدرن از منظر ویژگی ها و مفاهیم ، بررسی موردی محله وقت‌الساعت یزد
  11. بررسی تأثیر عوامل تهویه طبیعی و عناصر ویژه معماری در گذشته بر روی بنا و جایگزینی آن با دیگر عناصرحال حاضر در معماری معاصر
  12. نقش نسل نوین شهرهای جدید ایران در تامین مسکن در افق 1404
  13. الگوی معماری پایدار در اقلیم سرد و کوهستانی با نگاهی به مسجد سنگی ترک
  14. بررسی نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار کشاورزی (مطالعه موردی دهستان معجزات شهرستان زنجان)
  15. ارزیابی و تحلیل استفاده از عناصر اقلیمی در معماری مساکن با رویکرد مشارکت مدیران و معماران شهری (مطالعه موردی: شهرستان یزد)