بررسی مولفه‌های طراحی مسکن جمعی در معماری مسکونی ایران (نمونه موردی: خانه‌های تاریخی تبریز)

فرینوش ضرابی1

چکیده :
معماری جمعی رویکردی نوین در عرصه طراحی مسکن محسوب می‌گردد که با سه رویکرد اساسی فرهنگی-اجتماعی، توجه به فضا و حفظ محیط زیست مطرح گردیده است. با توجه به معضلات امروزی مسکن در کلانشهرها، همچنین کاهش تعاملات میان ساکنین مجتمع‌ها و از سوی دیگر ضرورت حفظ منابع انرژی، بازنگری در شیوه طراحی مسکن امری اجتناب ناپذیر می‌نماید.در این پژوهش با استفاده از روش کیفی به مطالعه و جمع‌آوری اطلاعات پیرامون الگوی طراحی مسکن جمعی پرداخته و با استفاده از مشاهده و تحلیل، الگوی فضایی مسکن جمعی در خانه‌های تاریخی تبریز بررسی گردیده است. نتایج حاصل از بررسی فضاهای مسکن سنتی در شهر تبریز براساس تحلیل پلان و منابع موجود نشان می‌دهد که ارتباط موثری میان الگوی مسکن سنتی تبریز و مولفه‌های مسکن جمعی وجود دارد. خانه‌های تاریخی تبریز به عنوان فضایی برای زندگی چندین نسل درکنار یکدیگر مطرح بوده و از سوی دیگر با به اشتراک گذاری فضاهای کاربردی ساختمان نظیر کاربری‌های خدماتی همچون مطبخ، تنورخانه، آب انبار، انبارها، گاهاً حمام و فضاهای جمعی چون شاه‌نشین، طنبی، تالار پذیرایی، ایوان‌ها کاربری‌های مشترکی برای استفاده ساکنین ایجاد نموده است. همچنین فضای سبز و باز مرکزی به عنوان عاملی مهم در طراحی مسکن جمعی با الگوی حیاط مرکزی قابل مشاهده است که این فضا نقشی مهم در ایجاد تعامل میان ساکنین و تقویت ارتباط ساکنین مد نظر است. براساس نتایج تحلیل کاربری‌ها و فضاهای موجود در مسکن تاریخی تبریز، با توجه به نزدیکی این الگوها به مولفه‌های مسکن جمعی می‌توان این گونه از مسکن را منطبق با الگوهای مسکن جمعی دانست.

کلمات کلیدی : مسکن جمعی معماری زندگی جمعی خودکفایی خانه‌های تبریز پایداری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : کنفرانس بین المللی عمران، معماری، توسعه و بازآفرینی زیرساخت های شهری در ایران
آدرس وب سایت کنفرانس : icdu.ir
کد IOI مقاله : XCZG-EDZHC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XCZG-EDZHC

سایر مقالات محل انتشار
  1. بررسی مفهوم سلسله مراتب فضایی ورود به مسجد
  2. نگاهی بر حاشیه نشینی و سکونت گاههای غیر رسمی و تاثیرات آن برچهره شهری
  3. بررسی آزمایشگاهی ملات سبک بتنی حاوی سنگدانه سبک و مقاوم در برابر حرارت پومیس
  4. بررسی آزمایشگاهی ملات سبک بتنی حاوی سنگدانه سبک و مقاوم در برابر حرارت پرلیت انبساط یافته
  5. شناشیل و انواع آن در بافت تاریخی بندر بوشهر
  6. ارزیابی حس مکان و بررسی رابطه هویت پذیری سرمایه های اجتماعی موجود در بافت های شهری
  7. علل ها و پیامد های حاشیه نشینی و راهکارهای مقابله با آن در بستر شهری ( نمونه مورد مطالعه شهر شیراز )
  8. واکاوی جایگاه علم و حکمت در تفکرات آرمانشهرگرایان غربی و اسلامی
  9. مروری بر چالشهای جمعیتی در ایران و بررسی تاثیر آن بر توسعه پایدار شهری(مطالعه موردی نجف شهر و بروجرد)
  10. رویکرد معماری داخلی در دفاتر کار و فضاهای اداری
  11. واکـاوی اقدامات و مداخلات مکتب اصفهان در راسـتای توسعه پایدار
  12. گیاه پالایی و کارایی آن در فضای سبز شهری
  13. ارائه شاخص‌های حمل‌ونقل درون دانشگاهی با محوریت توسعه پایدار (مطالعه موردی: مسیر سبز دانشگاه فردوسی)
  14. مقایسه روش المان مجزا و اجزای محدود در ارزیابی شکست لغزش-واژگونی در رأس
  15. عملکرد نانو مواد و نانو پلیمرها در کنترل آلاینده‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی هوا