جستجو
بررسی تطبیقی معماری کاروانسرا در ایران و ترکیه (نمونه موردی: کاروانسرای ده نمک و کاروانسرای رستم پاشا)
یاسر اکرمی1 سبحان جدیری2
چکیده :
نیاز انسان به سرپناه و مأمن در سفر ، نه تنها در عصرحاضر بلکه از روزگاران باستان موردتوجه بوده است. رونق تجارت داخلی و خارجی و اهمیت دادن به راهها و شهرهای زیارتی موجب شد تا کاروانسراهای بسیاری در جاده ها ساخته شود.کاروانسرا ها مهمترین بنای بین راهی و منزلگاه امن کاروانیان در مسیرهای مهم بازرگانی و زیارتی ایران بوده اند.عصرصفوی را می بایست دوران طلایی احداث کاروانسراهای بزرگ و رونق تجارت دانست . در این دوران بر تعداد و وسعت کاروانسراها افزوده شد و این بناها با حمایت از کاروانیان ، نقش مهمی در توسعه تجارت ایفا کردند.از دیر باز رقابت و جنگی همیشگی میان دولت عثمانی و صفویان برقرار بوده است .حکومت بر این مزیت سیاسی و اقتصادی کاروانسراها واقف بوده به همین جهت در احداث اینگونه بناها و تقویت تاسیسات مربوط به راه های ارتباطی ،توجه ویژه ای داشته است.
بنا های انتخاب شده جهت مقایسه ی تطبیقی در مسیر اصلی جاده ی ابریشم قرار دارند ،کهن راه ابریشم که حوزه فعالیت آن از قلمرو اقتصادی و تجاری فراتر رفته بود، به مسیر مبادلات همه جانبه اقتصادی، سیاسی، فکری، مذهبی و فرهنگی در جهان باستان تبدیل شده بود وبسیاری از کاروان ها از این مسیر عبور میکردند.هدف از پژوهش پیش رو آن است که مقایسه ای بین معماری و نوع فضاسازی های هر کاروانسرا انجام داد و تفاوت ها و شباهت ان دو را از یکدیگر بیان کرد و همچنین بتوان فهمید هرکدام چگونه و با چه روش هایی به نیاز های مخاطب خود پاسخ گفته اند.در مقاله ی حاضر با رویکردی توصیفی - تحلیلی ابتدا تاریخچه و توصیفی از هردو کاروانسرا ارائه میشود سپس اجزا و عناصر تشکیل دهنده این دو کاروانسرا از لحاظ شباهت ها و تفاوت ها و میزان انطباق آن ها بایکدیگر بیان و در انتها وجوه مشترک و تفاوت های آنان در جداولی ارائه میگردد
از بررسی های صورت گرفته چنان میتوان نتیجه گرفت که میزان شباهت ها از میزان تفاوت ها بیشتر بوده برای مثال هردو بنا به لحاظ فرم کلی درونگرا هستند و اسطبل نیز به عنوان عضوی جدانشدنی از اینگونه بناها می باشد . در کاروانسرای ده نمک سر در ورودی در حجم کلی، صورتی شاخص یافته است .اما در کاروانسرای رستم پاشا ، ورودی بنا چندان شاخص نمی باشد . قابل درک است که معماری کاروانسراها در این دو کشور بر اساس نیازهای همان کشور و با توجه به فرهنگ،هنر و سبک زندگی آن منطقه، شرایط تجاری ، سیاسی آن زمان و ترکیب با معماری بومی و گذشته خود شکل گرفته اند.
کلمات کلیدی : کاروانسرا معماری صفوی معماری عثمانی کاروانسرا رستم پاشا کاروانسرا ده نمک
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : هشتمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 8icsau.ir
کد IOI مقاله : XEDB-GKEAA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XEDB-GKEAA
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/XEDB-GKEAA
سایر مقالات ارائه دهنده
- بررسی تطبیقی معماری کاروانسرا در ایران و ترکیه (نمونه موردی: کاروانسرای ده نمک و کاروانسرای رستم پاشا)
- اثر تماشاگر(Bystander effect) در روند ساخت پروژه های ساختمانی
- مقایسه تطبیقی معماری مساجد هند و چین نمونه موردی : مسجد نیوجیه پکن در چین و مسجد جامع دهلی نو در هندوستان
- بررسی و مقایسه وحدت و کثرت فضایی، در منظر و سیمای شهر نمونه موردی: خیابان شیرازی و امام رضا(ع) شهر مشهد
- بررسی سیستم های انتقال باردر سازه سرای صدراعظم بازار قم
- گونه شناسی قوس های بکار رفته در مسجد جامع قم
- مطالعه تطبیقی و بررسی وجود رابطهای معنادار بین گونه چفد سردر ورودی یا ایوان منتهی به محراب با چفد محراب در مساجد شیوههای خراسانی، رازی، آذری و اصفهانی
- بررسی رابطه رویکرد های ساماندهی شهر بر افزایش قیمت زمین و الگوی معماری مسکن ، نمونه موردی: شهر قم
سایر مقالات محل انتشار
- The Importance of Ecotourism in Sustainable Architecture Development Improvement
- تاثیر فرهنگ و هویت معماری بر معماری مدرن
- تأملی بر تجربه اجرایی مشارکت شهروندان در امور شهری در شهرداری کاشان
- ارزیابی مدیریت ایمنی HSE وتاثیر مدیریت کنترل راهها در کاهش تلفات جاده ای
- ارزیابی عوامل موثر بر توانمندسازی کارکنان شهرداریهای کوچک
- ارائه مدل ایمنسازی طرح هندسی راههای دوخطه مسیرهای درونشهری
- ارزیابی تاثیر کاربری های مسکونی و تجاری بر آلودگی هوای CO و NO2
- ارزیابی اثرات زیست محیطی احداث تصفیهخانه فاضلاب در مجامع کوچک (مطالعه موردی دانشگاه شهید بهشتی-پردیس فنی و مهندسی شهید عباسپور)
- بررسی قابلیت های استفاده از سیستم سازه ای دیاگرید
- تدوین راهبرد جهت بازآفرینی بافت فرسوده با استفاده از تحلیل SWOT و ماتریس QSPM (نمونه موردی: محله هفتآسیاب شهر ارومیه)
- طراحی و محاسبه ساختمان مسکونی صفر انرژی در اقلیم سرد و خشک شهر سنندج
- ارائه طرح حفاظت پیشگیرانه موزه محوطه میراث جهانی تختجمشید (گنجینه)
- ارزيابى تاثير توزيع مكانى فضایی سبز برقیمت زمین در محيط GIS (محدوده مطالعاتى شهر مشهد)
- تحلیل توزیع فضایی ، فضاهای سبز شهری با رویکرد توسعه پایدار با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS (نمونه موردی: منطقه یک شهر ارومیه)
- جایگاه زیبایی شناسی درفرهنگ ومعماری اسلامی