جستجو
بررسی عملکردی بنای گنبد قابوس
محدثه نظیف کار1
چکیده :
گنبد قابوس بلندترین برج آجری جهان و جزء اولین بناهای آرامگاهی در ایران است که در دوران اسلامی ساخته شده. اگرچه درباره ماهیت بنا و انگیزه ساخت آن، آرای محققان مختلف است و اغلب معتقدند این بنای رفیع بیشتر جنبه نمادین و عملکردی به غیر از مقبره داشته، اما اغلب آنها نیز به هنگام دسته بندی آن را در زمره بناهای آرامگاهی جای دادند. که اگر این فرض درست باشد می توان ادعا کرد این بنا جزء اولین تجارب ساخت بناهای یادمانی در دوران اسلامی است.
کاوشهای باستانشناسی نشان میدهد که جسدی زیر بنای گنبد قابوس دفن نشده است. آندره گدار در نگاه نخست عملکرد آن را کمینگاهی بلند برمیشمارد اما در ادامه ادعا کرده که این برج مقبره قابوس است. دیگر محققین نیز با استناد به سخن گدار و استنباط خود همگی این بنا را از جمله برجهای آرامگاهی میدانند. اما پیرنیا این گنبد را علاوه بر مقبره، یک میل راهنما نیز برشمرده است. گروهی نیز پیشینه این بنا را در بناهای یادبودی آیین مزدایی و تحول چادر به بنا یافته اند و نیهای به هم بسته و چادر قبایل صحرانشین را الگوی برج قابوس میدانند. از طرفی هیلن براند برج قابوس را بنایی یادمانی میداند که متأثر از آیین زردشتی است و ارنست دتیس این شیوه ساخت مقابر را به دوران پیش از تاریخ منسوب می کند و آن را بر گرفته از آیین تدفین اوستایی می داند .
برای این بنای ارزنده عملکردهای گوناگونی برشمردند و این تعدد اقوال خود جای تامل دارد و نشان از اهمیت بسیار این بنا در زمره بناهای تاریخی سرزمین ایران است. ساختار معماری این بنای خوش تناسب الگوی ساخت اغلب بناهای آرامگاهی و برج مقبره های بعد از خود که در بازه زمانی قرن پنجم و ششم هجری در ایران ساخته شدند از جمله میل رادکان کردکوی، برج رسکت در قائمشر و ... بوده است. شاید به همین خاطر است که توجه اغلب مورخین را به خود جلب کرده. از این رو شناخت معماری این بنا از جهات مختلف بسیار حائز اهمیت است.
کلمات کلیدی : گنبد قابوس برج مقبره بنای یادمانی مقابر یادمانی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مرمت بافت ها و آثار تاریخی
محل انتشار : هشتمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 8icsau.ir
کد IOI مقاله : XEDB-HBKFE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XEDB-HBKFE
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/XEDB-HBKFE
سایر مقالات محل انتشار
- The Importance of Ecotourism in Sustainable Architecture Development Improvement
- تاثیر فرهنگ و هویت معماری بر معماری مدرن
- تأملی بر تجربه اجرایی مشارکت شهروندان در امور شهری در شهرداری کاشان
- ارزیابی مدیریت ایمنی HSE وتاثیر مدیریت کنترل راهها در کاهش تلفات جاده ای
- ارزیابی عوامل موثر بر توانمندسازی کارکنان شهرداریهای کوچک
- ارائه مدل ایمنسازی طرح هندسی راههای دوخطه مسیرهای درونشهری
- ارزیابی تاثیر کاربری های مسکونی و تجاری بر آلودگی هوای CO و NO2
- ارزیابی اثرات زیست محیطی احداث تصفیهخانه فاضلاب در مجامع کوچک (مطالعه موردی دانشگاه شهید بهشتی-پردیس فنی و مهندسی شهید عباسپور)
- بررسی قابلیت های استفاده از سیستم سازه ای دیاگرید
- تدوین راهبرد جهت بازآفرینی بافت فرسوده با استفاده از تحلیل SWOT و ماتریس QSPM (نمونه موردی: محله هفتآسیاب شهر ارومیه)
- طراحی و محاسبه ساختمان مسکونی صفر انرژی در اقلیم سرد و خشک شهر سنندج
- ارائه طرح حفاظت پیشگیرانه موزه محوطه میراث جهانی تختجمشید (گنجینه)
- ارزيابى تاثير توزيع مكانى فضایی سبز برقیمت زمین در محيط GIS (محدوده مطالعاتى شهر مشهد)
- تحلیل توزیع فضایی ، فضاهای سبز شهری با رویکرد توسعه پایدار با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS (نمونه موردی: منطقه یک شهر ارومیه)
- جایگاه زیبایی شناسی درفرهنگ ومعماری اسلامی