جستجو
تبیین پیوند انسان، ادراک و فضا در معماری معاصر با تأکید بر رویکرد انسانمحور و عصبزیباشناختی
حمیدرضا قمبری1 آویده طلایی2 نگار رضایی3
چکیده :
در دهههای اخیر، همگرایی مباحث پدیدارشناسی، روانشناسی محیطی، علوم شناختی و عصبزیباشناسی، افق تازهای برای فهم فضا و معماری گشوده است؛ افقی که در آن معماری نه صرفاً بهعنوان مجموعهای از احجام و سطوح کالبدی، بلکه بهمثابه رویدادی زیسته در پیوند تنگاتنگ بدن، ادراک و فرهنگ درک میشود. این پژوهش با رویکردی تحلیلی–نظری و بر پایهی مرور نظاممند ادبیات مرتبط، به واکاوی نسبت میان انسان، ادراک و فضا میپردازد و میکوشد نشان دهد که «درک بدنمند» میتواند بنیانی مفهومی برای طراحی فضاهایی معناخیز، زیباگر و سلامتمحور فراهم آورد. در این راستا، ابتدا جریانهای اصلی اندیشه در زمینهی معماری پدیدارشناختی، معماری مبتنی بر تجربهی زیسته، روانشناسی محیطی، گرایشهای زیستدوستانه و عصبزیباشناسی بررسی شده و بر اساس آنها، مدلی مفهومی در سه لایهی درهمتنیدهی حسی–بدنی، شناختی–عصبی و معنایی–فرهنگی صورتبندی میشود. در این مدل، ویژگیهای کالبدی فضا همچون نور، ریتم فضایی، تناسبات، مصالح و حضور عناصر طبیعی بهمنزلهی محرکهای حسی عمل کرده، شبکههای عصبی مرتبط با لذت، آرامش، استرس و احساس امنیت را برمیانگیزند و نهایتاً در قالب معنا، خاطره و حس تعلق فضایی تفسیر میشوند. بر پایهی این چارچوب، الگوی روششناختیای پیشنهاد میشود که ترکیبی از روشهای کیفی پدیدارشناختی مانند مشاهده، مصاحبهی عمیق و ترسیم نقشههای ادراکی، با روشهای سنجش عصبزیستی نظیر ثبت فعالیت الکتریکی مغز، طیفنگاری کارکردی نزدیک به فروسرخ، ثبت هدایت الکتریکی پوست، ردیابی حرکت چشم و بهرهگیری از فضاهای شبیهسازیشده به کمک واقعیت مجازی است. یافتههای نظری پژوهش حاکی از آن است که طراحی مبتنی بر انسان، هنگامی که با اصول عصبزیباشناختی همسو شود، میتواند به کاهش تنش و فشار روانی، تقویت آرامش و احساس امنیت، ارتقای کارکردهای شناختی و افزایش حس تعلق و مشارکت کاربران بینجامد و بدینترتیب، معماری را به تجربهای عمیقتر، انسانیتر و سلامتمحور بدل سازد.
کلمات کلیدی : عصبزیباشناسی درک بدنمند ادراک فضا پدیدارشناسی معماری طراحی انسانمحور
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فناوری های کاربردی هوش مصنوعی و کاربردهای آن در علوم مختلف
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : itnaf.ir
کد IOI مقاله : AAHD-ABZCEE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHD-ABZCEE
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHD-ABZCEE
سایر مقالات ارائه دهنده
- بررسی معماری ساختمان سبز با استفاده از فناوری¬های صرفه¬جویی در انرژی سازگار با محیط¬زیست
- تأثیر انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی بر طراحی نمای ساختمانهای شاخص تهران: تبیین تعامل ارزشهای ملی_اسلامی و نیازهای عملکردی مدرن
- زهدانها و پراکسیهای طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
- تبیین پیوند انسان، ادراک و فضا در معماری معاصر با تأکید بر رویکرد انسانمحور و عصبزیباشناختی
سایر مقالات محل انتشار
- A Study on Design Understandability and Interaction of the therapy-specific Robots
- طراحی و مهندسی یک حسگر زیستی نوری چند مدی پلاسمونیک مبتنی بر تشدیدگرهای حلقه شکاف برای سنجش جامع آنتیژن
- طراحی یک اسیلاتورکنترل شونده با ولتاژ با نویز فاز بسیار پایین و بازه وسیع فرکانسی با تکنولوژی نانولوله کربنی برای کاربردهای PLL
- یک چارچوب هوشمند آگاه به زمینه برای ارتباطات V2V و V2Iدر شبکههای خودرویی شهرهای هوشمند با استفاده از دادههای ترافیکی شبکه سلولی
- An Ensemble Non-Dominated Feature Selection Method: A Case Study on Prostate Cancer
- تشخیص زودهنگام پوسیدگی دندان با استفاده از شبکههای عصبی
- Simulation and Performance Comparison of Torque Tube and LVDT Sensors in Displacer-Based Level Measurement Systems
- ارتقا سامانه ناوبری پهپاد مهاجر ۶ با استفاده از فناوری
- کاربرد نانوذرات مگنتیت (Fe3O4) در پزشکی (از سنتز تا عملکرد)
- Simulation and Modeling of Floating-Gate Non-Volatile Memory Performance: Focus on Oxide Thickness, Programming Speed, and Charge Transport Mechanisms
- Fraud Analytics with Big Data: A Literature Review on Machine Learning Algorithms in Bankruptcy Prediction and Financial Fraud Detection
- تحلیل آیندهپژوهانه همگرایی هوش مصنوعی، فناوری نانو و فناوری اطلاعات در مسیر تحول صنعتی آینده
- نقش تحول دیجیتال در خدمات کتابخانههای عمومی برای توانیابان جسمی و ذهنی
- Prediction and Optimization of Oxygen Production under Microgravity Conditions Using Machine Learning
- Simulation and Performance Comparison of Ultrasonic, Non-Contact Radar, and Guided Wave Radar Sensors in Level Measurement Systems