واکاوی راهکارهای پیشگیرانه دین اسلام در مواجهه و کاهش آسیب های اجتماعی

مجتبی گراوند1 مریم یوسفی2

چکیده :
چکیده این پژوهش به واکاوی نقش معماری معنوی اسلام در ارتقای تاب‌آوری اجتماعی و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی می‌پردازد. فرضیه اصلی بر این است که گذار از «کنترل بیرونی» مبتنی بر ترس از مجازات، به «خودکنترلی درونی» ناشی از باورهای دینی، پایدارترین راهکار مقابله با ناتوانی قوانین وضعی است. متن حاضر با استناد به نظریه‌های جامعه‌شناختی (مانند آنومی دورکیم) و روان‌شناسی، هشت محور کلیدی را تبیین می‌کند: نخست، خداباوری به عنوان تثبیت ناظر درونی و معناجویی؛ دوم، اقامه نماز برای پاکسازی روح و تنظیم ریتم زیستی؛ سوم، اعتقاد به معاد جهت ایجاد مسئولیت‌پذیری فرامرزی و امیدواری؛ چهارم، خودکنترلی و مهار نفس از طریق عباداتی چون روزه؛ پنجم، حکمرانی اسلامی عدالت‌محور برای ریشه‌کنی فساد ساختاری؛ ششم، تربیت دینی خانوادگی مبتنی بر عدالت و محبت؛ هفتم، امر به معروف و نهی از منکر به مثابه شبکه نظارتی اجتماعی؛ و هشتم، پرورش تفکر و بصیرت برای مصونیت در برابر تهاجمات فرهنگی. یافته‌ها نشان می‌دهد که دین اسلام با تزریق معنا، تنظیم هنجارها، تقویت پیوندهای اجتماعی و نهادینه کردن اخلاق خودتنظیم‌گر، نه تنها ریشه‌های فردی آسیب‌ها (مانند هوای نفس و بی‌هنجاری) را هدف قرار می‌دهد، بلکه با اصلاح ساختارهای حکومتی و خانوادگی، بستری امن برای سلامت روان و همبستگی اجتماعی فراهم می‌آورد. بنابراین، احیای این ارکان معنوی، راهکاری جامع و کارآمد برای کاهش جرم، طلاق، اعتیاد و انزوای اجتماعی در جوامع مدرن و سنتی است.

کلمات کلیدی : آسیب¬های اجتماعی اسلام سلامت روان باورهای دینی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : آسیب های اجتماعي
محل انتشار : چهارمین همایش ملي روانشناسی، تربیت، آسیب های اجتماعی و رسانه
آدرس وب سایت کنفرانس : psy.marvdasht.iau.ir
کد IOI مقاله : ABDZ-ABEDBF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABDZ-ABEDBF

سایر مقالات محل انتشار
  1. تدوین مدل علائم وسواسی جبری براساس آشفتگی استنتاج با نقش میانجی تنظیم شناختی هیجان در دانشجویان
  2. پیش بینی اضطراب اجتماعی براساس خودکارآمدی اجتماعی و سوگیری تعبیر دانش آموزان متوسطه دوم
  3. اخلاق حرفه ای معلمی در عرصه دیجیتال
  4. اخلاق حرفه ای معلمی در عرصه دیجیتال
  5. مرور نظام مندی بر آسیب شناسی ابعاد توجه در بزرگسالانِ وابسته به شبکه های اجتماعی
  6. دلایل تجردهای خواسته یا ناخواسته در دختران جوان
  7. تأثیر رفتار اخلاقی معلم بر ایجادانگیزه و اعتماد دانش آموزان
  8. بررسی رابطه بین تسهیم دانش با کیفیت تدریس و خلاقیت معلمان
  9. تأثیر خوانش و فهم اسطوره‌های ایرانی در قالب ادبیات کودک بر کاهش آسیب‌های اجتماعی
  10. تأثیر مدیریت اخلاق بر توسعه حرفه‌ای کارکنان با نقش میانجی امنیت روانی
  11. اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت بر افسردگی زنان سالمند
  12. مطالعه موردی اکتشافی عوامل فردی و محیطی موثر بر اهمالکاری تحصیلی در دانش آموزان دوره ابتدایی
  13. مقایسه اثربخشی برنامه تقویت بنیان خانواده (SFP) و آموزش شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر خطر¬پذیری نوجوانان 13 تا 14 سال
  14. مقایسه اثربخشی برنامه تقویت بنیان خانواده (SFP) و آموزش شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر حرمت به خود نوجوانان 13 تا 14 سال
  15. مروری بر عوامل موثر بر استرس شغلی کارکنان و راهکارهای درمان آن