مطالعه تطبیقی نقش نمادین قندیل در محراب و سنگ قبور شهرستان یزد قرن 6 تا 11 ه. ق.

عاطفه فلاح1

چکیده :
کنده¬کاری بر سنگ¬ها و صفحه¬ها یکی از روش¬های دیرینه¬ای است که انسان برای بیان افکار، اندیشه¬ها و هنر خود به¬کار برده است. در شهر تاریخی یزد سنگ نبشته¬های زیادی از قرن 6 هجری تا دوره¬های متاخر شناسایی شده که هر کدام از این کتیبه¬ها بنا به محتوای خود نقوش تزئینی زیادی روی آن¬ها نقر گردیده و در برگیرنده مضامینی از همان کتیبه می¬باشد. محراب¬ها و سنگ¬ قبرها از سنگ نبشته¬های مهم شهرستان یزد به شمار می¬روند که از کارکردهای دینی - آیینی متفاوتی برخوردارند ولی از لحاظ فرم ظاهری و تزئینات شباهت¬های بسیاری در آن¬ها مشهود است. قندیل یکی از نقوشی است که به طور مشترک زینت بخش این کتیبه¬ها است. این مقاله با هدف شناخت معنای نقش نمادین قندیل سعی در پاسخ به این سوالات را دارد که نماد قندیل در هنر اسلامی دارای چه مفهومی می¬باشد؟ و کاربرد این نماد در محراب¬ها و سنگ قبور قرن 6-11ه.ق. چگونه تبیین می¬گردد؟ لذا تلاش بر آن است تا با روش تحلیلی – تطبیقی، به شیوه میدانی با مطالعات اسنادی و کتابخانه¬ای نماد قندیل را در این کتیبه¬ها شناسایی و با بررسی مفهوم آن در ایران باستان و نیز پس از ظهور اسلام به تبیین کاربرد نمادین این نقش بر سنگ نبشته¬های مورد مطالعه بپردازد و در نهایت وجوه اشتراک و افتراق آن¬ها آشکار گردد. یافته¬ها بیانگر آن است که نماد قندیل در سنگ محراب و سنگ قبور هر دو به معنای نور الهی است و بیانگر مفاهیم عمیق دینی و توحیدی می¬باشد. مهم‌ترین معیار تشخیص سنگ محراب و سنگ قبور محرابی مزین به نقش قندیل، تفاوت در محل قرارگیری این نماد و محتوای متون و آیات قرآنی منقوش بر آن‌هاست. سنگ‌قبر عمدتاً شامل آیاتی است که اشاره به معاد و زندگی پس از مرگ دارد، در صورتی که سنگ محراب¬ها اشتیاق انسان را به زندگی و توحید را آشکار می¬سازد.

کلمات کلیدی : سنگ نبشته محراب سنگ قبور نماد قندیل نور الهی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنرهای ایرانی اسلامی
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABHGHK
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABHGHK

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه