جستجو
تحلیل تطبیقی مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در جرایم سایبری با رویکرد به نظام حقوقی ایران و اتحادیه اروپا
امیر چمن1
چکیده :
گسترش وابستگی سازمانها به زیرساختهای دیجیتال، برونسپاری خدمات فناوری، رایانش ابری و زنجیرههای تأمین نرمافزاری موجب شده است که شخص حقوقی نهفقط بزهدیده، بلکه در برخی وضعیتها بستر، منتفع یا حتی سازماندهنده ارتکاب جرم سایبری باشد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد تطبیقی، معیارهای انتساب مسئولیت کیفری به اشخاص حقوقی در حقوق ایران و چارچوب حقوقی اتحادیه اروپا را بررسی میکند. در ایران، ماده ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی قاعده عمومی مسئولیت شخص حقوقی را بر ارتکاب جرم توسط نماینده قانونی «به نام یا در راستای منافع» شخص حقوقی بنا کرده است؛ در حوزه جرایم رایانهای نیز ماده ۱۹ قانون جرایم رایانهای که در ماده ۷۴۷ کتاب پنجم تعزیرات بازتاب یافته، چهار فرض مشخص شامل ارتکاب مدیر، دستور مدیر، ارتکاب کارمند با اطلاع مدیر یا ناشی از عدم نظارت و اختصاص تمام یا بخشی از فعالیت شخص حقوقی به جرم رایانهای را مقرر میکند. در اتحادیه اروپا، دستورالعمل 2013/40/EU و دستورالعمل 2019/713 الگوی دوگانه «فرد دارای موقعیت رهبری» و «فقدان نظارت یا کنترل» را برای مسئولیت اشخاص حقوقی تثبیت کردهاند؛ در کنار آن، NIS2، DORA و قانون تابآوری سایبری، منطق مسئولیتپذیری سازمانی را از واکنش پس از جرم به حکمرانی پیشگیرانه و پاسخگویی هیئتمدیره گسترش دادهاند. یافتهها نشان میدهد که حقوق ایران از حیث تصریح به مسئولیت کیفری شخص حقوقی در جرایم رایانهای دارای بنیان روشن است، اما در تعریف نقص نظارت، جایگاه برنامههای انطباق، سنجش تقصیر سازمانی، مسئولیت در ساختارهای گروه شرکتی و مقیاسپذیری ضمانتاجراها با کاستیهایی مواجه است. در مقابل، نظام اتحادیه اروپا اگرچه مسئولیت کیفری یکسان و متمرکزی برای همه دولتهای عضو ایجاد نمیکند، از طریق استانداردهای حداقلی، مسئولیت ناشی از فقدان نظارت، جریمههای بازدارنده و الزامات حاکمیت سایبری به سمت الگوی «مسئولیت مبتنی بر سازمان و انطباق» حرکت کرده است. مقاله پیشنهاد میکند قانونگذار ایران ضمن حفظ ساختار ماده ۷۴۷، معیارهای تقصیر سازمانی، دفاع یا تخفیف مبتنی بر برنامه انطباق مؤثر، جریمه متناسب با گردش مالی و الزامات ویژه مدیران ارشد در مدیریت ریسک سایبری را صریحاً وارد نظام مسئولیت اشخاص حقوقی کند.
کلمات کلیدی : مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی جرایم سایبری جرایم رایانهای تقصیر سازمانی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مدیریت فناوری و نوآوری
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZZZD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZZZD
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHF-ACZZZD
سایر مقالات ارائه دهنده
- Explainable Artificial Intelligence for Financial Risk Management: Integrating Fraud Detection, Credit Scoring, and Regulatory Compliance
- تأثیر تغییرات اقلیمی بر ساختار خانواده و روابط اجتماعی
- بهبود کنترل دست رباتیک به کمک کنترل کننده تطبیقی فازی PI با استفاده از طبقه بندی سیگنال¬هایEMG
- تحلیل روشهای درمانی جدید مانند درمان آنلاین و کاربرد اپلیکیشن ها در روان درمانی
- تحلیل ارتباط بین استفاده از شبکه های اجتماعی و مشکلات روانی مانند اضطراب و افسردگی
- طراحی و ساخت دستگاههای درمانی برای فیزیوتراپی مبتنی بر واقعیت مجازی
- Comparison of psychological and cognitive functions of Long-COVID syndrome: Patients with history of hospitalized and non-hospitalized
- Utilizing Remote Sensing Technology for Precision Agriculture: Enhancing Efficiency and Productivity
- مطالعه و بررسی مد سبز و پوشاک دوستار محیط زیست
- چگونگی تاثیرات تبادلات فرهنگی و تجاری بر مد و پوشاک ایران.
- بررسی تاثیر طراحی پایدار بر بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان ها
- Examining the challenges and optimization techniques for implementing machine learning algorithms in distributed environments, with a focus on enhancing efficiency and reducing processing time
- Future trends in e-learning for STEM education: opportunities and challenges
- ارتقاء عملکرد سیستمهای کنترل خودروهای هوشمند
- بررسی چگونگی استفاده از عناصر هنری در طراحی ساختمانها و فضاهای معاصر
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه