از پذیرش هوش مصنوعی تا تحقق ارزش: مطالعه موردی آرامکو و پیامدهای راهبردی برای صنعت نفت و گاز ایران

بهیندخت شکوئیان تبریزی1 محمد مهدی نوروزی2

چکیده :
هوش مصنوعی در سال‌های اخیر از یک فناوری آزمایشگاهی به یکی از قابلیت‌های بالقوه راهبردی در صنایع پیچیده از جمله نفت و گاز تبدیل شده است. با وجود رشد سریع سرمایه‌گذاری در راهکارهای هوش مصنوعی، مسئله اساسی برای شرکت‌های نفت و گاز، صرفاً پذیرش فناوری نیست، بلکه توانایی سازمان در تبدیل آن به ارزش عملیاتی، مالی و زیست‌محیطی پایدار است. پژوهش حاضر با تمرکز بر این مسئله، به بررسی تجربه شرکت آرامکو و استخراج پیامدهای راهبردی آن برای صنعت نفت و گاز ایران می‌پردازد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش مطالعه موردی اسنادی و تحلیل تطبیقی انجام شده است. داده‌های پژوهش از گزارش‌های رسمی آرامکو، منابع علمی معتبر در حوزه هوش مصنوعی و ادبیات قابلیت‌های پویا گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون نظام‌مند با کدگذاری باز ، محوری و انتخابی تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مسیر ایجاد ارزش از هوش مصنوعی به ترکیبی از زیرساخت دیجیتال، داده، سرمایه انسانی، یکپارچه‌سازی عملیاتی، مقیاس‌گذاری سازمانی و اندازه‌گیری ارزش وابسته است. آرامکو در سال ۲۰۲۵ حدود 3/5 میلیارد دلار ارزش تحقق‌یافته فناوری اعلام کرده که 6/2 میلیارد دلار آن ناشی از راهکارهای هوش مصنوعی بوده است. بر اساس تحلیل تطبیقی، پژوهش یک چارچوب شش مرحله‌ای شامل ارزیابی آمادگی، توسعه زیرساخت داده، اولویت‌بندی موارد کاربرد، اجرای پایلوت، اندازه‌گیری ارزش و مقیاس‌گذاری سازمانی برای صنعت نفت ایران پیشنهاد می‌کند؛ با تأکید بر اینکه ایران باید منطق تحقق ارزش را با محدودیت‌های فناورانه، مالی و نهادی خود تطبیق دهد.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی تحقق ارزش بهره‌وری آرامکو صنعت نفت و گاز قابلیت‌های پویا


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فناوری های کاربردی هوش مصنوعی و کاربردهای آن در علوم مختلف
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : itnaf.ir
کد IOI مقاله : AAHD-ACZBFA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHD-ACZBFA

سایر مقالات محل انتشار
  1. A Study on Design Understandability and Interaction of the therapy-specific Robots
  2. طراحی و مهندسی یک حسگر زیستی نوری چند مدی پلاسمونیک مبتنی بر تشدیدگرهای حلقه شکاف برای سنجش جامع آنتی‌ژن
  3. طراحی یک اسیلاتورکنترل شونده با ولتاژ با نویز فاز بسیار پایین و بازه وسیع فرکانسی با تکنولوژی نانولوله کربنی برای کاربردهای PLL
  4. یک چارچوب هوشمند آگاه به زمینه برای ارتباطات V2V و V2Iدر شبکه‌های خودرویی شهرهای هوشمند با استفاده از داده‌های ترافیکی شبکه سلولی
  5. An Ensemble Non-Dominated Feature Selection Method: A Case Study on Prostate Cancer
  6. تشخیص زودهنگام پوسیدگی دندان با استفاده از شبکه‌های عصبی
  7. Simulation and Performance Comparison of Torque Tube and LVDT Sensors in Displacer-Based Level Measurement Systems
  8. ارتقا سامانه ناوبری پهپاد مهاجر ۶ با استفاده از فناوری
  9. کاربرد نانوذرات مگنتیت (Fe3O4) در پزشکی (از سنتز تا عملکرد)
  10. Simulation and Modeling of Floating-Gate Non-Volatile Memory Performance: Focus on Oxide Thickness, Programming Speed, and Charge Transport Mechanisms
  11. Fraud Analytics with Big Data: A Literature Review on Machine Learning Algorithms in Bankruptcy Prediction and Financial Fraud Detection
  12. تحلیل آینده‌پژوهانه هم‌گرایی هوش مصنوعی، فناوری نانو و فناوری اطلاعات در مسیر تحول صنعتی آینده
  13. نقش تحول دیجیتال در خدمات کتابخانه‌های عمومی برای توان‌یابان جسمی و ذهنی
  14. Prediction and Optimization of Oxygen Production under Microgravity Conditions Using Machine Learning
  15. Simulation and Performance Comparison of Ultrasonic, Non-Contact Radar, and Guided Wave Radar Sensors in Level Measurement Systems