جستجو
از مواجهۀ نظامی تا هژمونی نمادین: واکاوی امپریالیسم فرهنگی آمریکا در قبال ایران و الگوی مقاومت اسلامی-ایرانی
جلال یوسفی1
چکیده :
مقاله حاضر با هدف بررسی نظریه امپریالیسم فرهنگی در پرتو رویاروییهای نظامی و فرهنگی آمریکا با ایران از دهه ۱۹۸۰ تا عصر دیجیتال، به کالبدشکافی این مفهوم و کاربستهای آن در بستر تاریخی ایران پرداخته است. روششناسی پژوهش بر مرور نظاممند منابع و تحلیل مفهومی با رویکردی انتقادی استوار بوده و ضمن بازخوانی آرای نظریهپردازان کلاسیک (شیلر)، منتقدان (تاملینسون، سعید) و مفاهیم جدید (امپریالیسم پلتفرمی، استعمار دیجیتال)، به تطبیق آنها با رویدادهای تاریخی رویاروییهای ایران و آمریکا پرداخته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که امپریالیسم فرهنگی آمریکا علیه ایران، از استراتژی صرفاً نظامی-گفتمانی در دهه ۱۹۸۰ (با نمونههای بارز عملیات دریایی ۱۸ آوریل ۱۹۸۸ و حمایت از رژیم بعث در جنگ تحمیلی) به شبکهای پیچیده از سلطه رسانهای، الگوریتمی و شناختی در عصر دیجیتال تبدیل شده است که در آن، نمادهای فرهنگی به مهمات جدید جنگهای اطلاعاتی بدل گشتهاند. همچنین، مشخص شد که گفتمان شرقشناسانه حاکم بر سیاست خارجی آمریکا - از بازنمایی ایران بهعنوان تهدیدی برای صلح جهانی تا تهدیدهای عقبگرداننده - تداوم یافته و با ابزارهای جدید پیچیدهتر شده است. رویاروییهای نظامی همواره با گفتمان مشروعیتسازی شرقشناسانه همراه بوده که سلطه نظامی را در قالبی انساندوستانه بازنمایی میکند. مهمترین یافته مقاله، تبیین الگوی مقاومت اسلامی-ایرانی بهعنوان پاسخی کارآمد به اشکال جدید سلطه فرهنگی است؛ الگویی که با تکیه بر هویت دینی و ملی، تولید محتوای بومی، توسعه پلتفرمهای داخلی، بهرهگیری از شبکههای اجتماعی و بومیسازی فناوریهای نوین، در صدد مقابله با امپریالیسم فرهنگی معاصر برآمده است. مقاله نتیجهگیری میکند که نظریه کلاسیک امپریالیسم فرهنگی با مفروضات یکسویهگرایانه، از درک عاملیت مقاومتآمیز ایران ناتوان است و نیازمند ترکیب با رویکردهای پسااستعماری و نظریههای جدید امپریالیسم پلتفرمی است. الگوی مقاومت اسلامی-ایرانی، با بازخوانی تجربه تاریخی چهار دهه اخیر، میتواند الگویی نوین برای کشورهای درحالتوسعه در مقابله با شکلهای جدید سلطه فرهنگی محسوب شود.
کلمات کلیدی : امپریالیسم فرهنگی الگوی مقاومت اسلامی ایرانی جنگ شناختی استعمار دیجیتال هویت دینی و ملی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : یازدهمین کنفرانس پژوهش در علوم و مهندسی / علوم انسانی
محل انتشار : یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هشتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا
آدرس وب سایت کنفرانس : 11icrsie.ir
کد IOI مقاله : ABGG-ACZHDE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABGG-ACZHDE
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/ABGG-ACZHDE
سایر مقالات ارائه دهنده
- indigenous culture and urban physical space of Tehran
- لالایی، موسیقی مشترک مادران
- بازتعریف پایداری اجتماعی- فرهنگی شهری در عصر نابرابری فضاهای مجازی و فیزیکی: چارچوبی برای تابآوری هویتی
- From Black Tent to Urban Neighborhood: Exploring the Capacities of Tribal Systems for Regenerating Marginalized Urban Communities.
- از مواجهۀ نظامی تا هژمونی نمادین: واکاوی امپریالیسم فرهنگی آمریکا در قبال ایران و الگوی مقاومت اسلامی-ایرانی
سایر مقالات محل انتشار
- بررسی علل گوشهگیری دانشآموزان در برنامه صبحگاهی و ارائه راهکارهای مناسب جهت بر طرف کردن آن
- توسعه مدل ریاضی یکپارچه زمانبندی چندپروژهای تحت محدودیت منابع تجدیدپذیر و مصرفی در صنایع پروژهمحور (مطالعه موردی: صنعت پتروشیمی)
- The Urban-Agriculture Nexus: Environmental Challenges and Sustainable Prospects in the Bangkok Metropolitan Region
- نقش سرمایه اجتماعی و مشارکتهای مردمی در ارتقای تاب آوری و پاسخگویی نظام مدیریت بحران طبیعی در ایران
- الگوی طراحی مجتمع فرهنگی-آموزشی کودکان با رویکرد طبیعتمحور بهمنظور ارتقاء تابآوری کودکان
- طراحی و توسعه نانوواکسنها: پلتفرمها، سازوکارهای ایمنیشناختی و کاربردهای درمانی در بیماریهای عفونی، سرطان و رویکردهای القای تحمل ایمنی
- تاثیر موقعیت قرارگیری مهاربند دارای میراگراصطکاکی دورانی در صفحه قاب بر عملکرد قاب فولادی
- بررسی تأثیر الگوهای معماری نرمافزار بر کیفیت پروژههای توسعه وب مطالعه تطبیقی MVC، MVVM، Clean Architecture
- Beyond the Cartesian Divide: A Genealogy of Architectural Autonomy Toward Hybrid Ontologies
- تحلیل گفتمان تحولگرای برنامهریزی شهری در عصر شهرهای خلاق: از روایتهای حکمرانی تا تجربیات زیسته در بستر چندفرهنگی
- معماری در زمان و معماری بر زمان
- The impact of Asian culture on color choice in digital user interface design
- Physics-Informed Lightweight Federated Learning with Explainability for Privacy-Preserving Predictive Maintenance of PMSM Drives: A Simulation Study
- تبیین اصول طراحی محیطهای درمانگر از طریق بازخوانی مجموعۀ اسکلپیون اپیداوروس: رویکردی از منظر روانشناسی محیطی
- مروری بر پژوهش های چارچوب یکپارچه بلاکچین، دوقلوی دیجیتال و مدلسازی اطلاعات ساختمان در صنعت ساخت 4.0