جستجو
مقاله مروری: بررسی رواناب ناشی از بارش و ذوب برف در حوزههای آبخیز استان اردبیل
مجید رئوف1 مهدی دوستدار2
چکیده :
رواناب حاصل از بارش و ذوب برف، یکی از مهمترین مؤلفههای چرخه هیدرولوژیکی در مناطق کوهستانی و سردسیر محسوب میشود. استان اردبیل با دارا بودن ارتفاعات سبلان، باغرو و تالش، بخش قابلتوجهی از منابع آب سطحی و زیرزمینی خود را از ذوب برف تأمین میکند. با این حال، تغییرات اقلیمی، تغییر کاربری اراضی و مداخلات انسانی، رژیم طبیعی رواناب را در این حوزهها دچار دگرگونی ساخته است. پژوهش حاضر با هدف مرور نظاممند مطالعات انجامشده در زمینه رواناب ناشی از بارش و برف در حوزههای آبخیز استان اردبیل و شناسایی شکافهای تحقیقاتی موجود انجام شده است. بدین منظور، ۱۷ منبع علمی شامل مقالههای پژوهشی معتبر و پایاننامههای کارشناسی ارشد مرتبط با موضوع، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. یافتهها نشان میدهد که بارش برف سنگین در منطقه دارای روند کاهشی بوده و تغییر اقلیم تا دهه ۲۰۲۰ افزایش ۰/۶۶ درجهای دما و تغییر در زمان پیک رواناب بهاره را پیشبینی میکند. بیشترین دبی پایه در فصول زمستان و بهار (ناشی از تغذیه از ذوب برف) رخ میدهد و ایستگاههای دوستبیگلو، سامیان و فیروزآباد بیشترین سهم را از این منبع دارند. مدلهای هیدرولوژیکی مانند SWAT با واسنجی مناسب پارامترهای برف (SFTMP، SMTMP، SMFMX و SMFMN) توانایی قابلقبولی در شبیهسازی رواناب ناشی از ذوب برف دارند و مدل WNN نیز برای پیشبینی کوتاهمدت رواناب روزانه عملکرد بسیار خوبی (ضریب نش-ساتکلیف ۰/۹۰۵) نشان داده است. همچنین، تغییر کاربری اراضی بهویژه تبدیل مراتع به اراضی کشاورزی، رواناب سطحی را تا ۵ برابر افزایش داده و غلظت رسوب را تا ۲۳ برابر افزایش میدهد. حوضههای کوچک با شکل غیرکشیده و طول آبراهه کوتاه، بیشترین ضریب رواناب و خطر سیل را دارند و بیشترین ضریب رواناب در فروردین ماه (تا ۷۰ درصد) و کمترین آن در شهریور (نزدیک به صفر) رخ میدهد. در اکثر حوضههای استان، حتی جریان زیستمحیطی نیز برداشت میشود که نشاندهنده وضعیت بحرانی منابع آب سطحی است. نتیجهگیری میشود که مدیریت پایدار منابع آب در استان اردبیل نیازمند رویکرد یکپارچهای است که همزمان به تغییرات اقلیمی، تغییرات کاربری اراضی و حفظ پوشش گیاهی در بالادست حوضهها توجه نماید. استفاده از مدلهای هیدرولوژیکی با واسنجی مناسب پارامترهای برف و بهکارگیری مدلهای هوشمند برای پیشبینی کوتاهمدت رواناب، میتواند به مدیریت بهینه منابع آب کمک شایانی نماید.
کلمات کلیدی : رواناب سطحی ذوب برف تغییر اقلیم مدلسازی هیدرولوژیکی حوزههای آبخیز اردبیل
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک
محل انتشار : دهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران
آدرس وب سایت کنفرانس : 10icsda.ir
کد IOI مقاله : ACZE-ACAGGD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ACZE-ACAGGD
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/ACZE-ACAGGD
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- نقش زنان در توسعه گردشگري پايدار؛ منطقه مورد مطالعه: روستاهاي حاشیه رودخانه ارمند
- بررسی وضعیت خشکسالی¬ در استان کرمان با شاخص نیچه
- بررسی اثر پیتینگ بر خصوصیات شیمیایی خاک
- Biogas Production Potential from Livestock Manure and Agricultural Residues in Iran
- کوکسیدیوز تحتبالینی در مرغ گوشتی در ایران: پیامدهای اقتصادی، شاخصهای تشخیصی و راهکارهای پیشگیری
- کاربرد هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در تشخیص، پیشبینی و کنترل بیماریهای انگلی دامپزشکی
- بررسی اثر پیتینگ بر خصوصیات شیمیایی خاک
- Investigating the impact of water-intensive agricultural product exports on the water crisis in Iran
- گسترش جمعیت مرغ مینای معمولی (Acridotheres tristis) بهعنوان یک تهدید نوظهور برای اکوسیستمهای شهری و کشاورزی شهرستان نجفآباد
- فرمولاسیون و ارزیابی شکلات سفید سینبیوتیک بر پایه پودر فیسالیس و پاپایا: رویکردی همزمان به ویژگیهای فیزیکوشیمیایی، رئولوژیکی، بافتی، رنگ و حسی
- بررسی اثر بادهای ۱۲۰ روزه سیستان بر شاخصهای فیزیولوژیک گاو سیستانی: مروری بر چالشها، سازگاریها و راهکارهای مدیریتی
- بررسی تغییرات پروفایل متابولیتی Artemisia absinthium در ارتفاعات مختلف با استفاده از تحلیل آماری چندمتغیره
- ارزیابی آفتابدهی خاک در مدیریت نماتد ریشه گرهی (Meloidogyne spp.) ریحان گلخانهای
- Predicting Student Teamwork and Adaptability through Ethical Soft Skills: A Structural Model
- The Role of Pregnant Women s Awareness of Air Pollution in Preventing Adverse Neonatal Health Outcomes: A Narrative Review