ریشه‌شناسی چند واژه تالشی (گویش تالشی مرکزی)

محمد سلمانی1

چکیده :
تالشی از زبان‌های ایرانی شمال غربی است که در کرانه‌های جنوب غربی دریای خزر، از سفیدرود در جنوب تا لنکران جمهوری آذربایجان در شمال، متداول است و به سه گویش ‌شمالی، مرکزی و جنوبی طبقه‌بندی می‌شود. از منظر ریشه‌شناسی، زبان‌های ایرانی به‌ویژه تالشی کمتر مورد مطالعه قرارگرفته‌اند. ارتباط تاریخی زبان‌ها از طریق پژوهش‌های ریشه‌شناسی بیشتر و بهتر درک می‌شود. در این مقاله ده واژه تالشی ریشه‌شناسی شده و بر اساس آوانگاری ثبت‌شده در گویش تالشی مرکزی دکتر محرم رضایتی کیشه‌خاله آورده و برابر واژه در دیگر گویش‌های تالشی و گویش‌های ایرانی نیز ذکر گردیده است. کلمات ریشه شناسی شده عبارتند از :- بولوزَه bul’urz’a: کرم خاکی، آوَلَه āvala: آبله، تاو tāv: بسیار داغ، جخت jaxt: همینکه؛ درست؛ برای سنجش زمان کوتاه، شَنده šande: افشاندن، خیَه xəya: پاروی چوبی، کتَه kət’a: بچه سگ، گنستِه gənəste: افتادن، تازَه tāza: تازه، بودمجان budəmjān: بادمجان. منبع اصلی مورد استفاده در این مقاله کتاب فرهنگ موضوعی تالشی به فارسی دکتر محرم رضایتی کیشه‌خاله و ابراهیم خادمی ارده می باشد. بررسی ریشه¬شناختی گویش تالشی، به‌روشنی پیوستگی و قرابت این گویش را که از گویش‌های ایرانی نو است، با زبان¬هاي ایرانی در سه دورة تاریخی و نیز دیگر گویش¬هاي ایرانی که در این سرزمین تکلم می¬شوند نشان می¬دهد و این امر خود کمک شایانی خواهد بود در جهت حفظ و نگهداري این گویش که به‌واسطۀ گرایش گویشوران تالشی به زبان فارسی معیار، اندك¬اندك در حال زوال است و افزون بر آن، زمینۀ مناسبی فراهم خواهد نمود براي پژوهش¬هاي زبانی دیگر گویش¬هاي ایرانی که با این گویش پیوند زبانی و تاریخی دارند.

کلمات کلیدی : تالشی مرکزی ریشه شناسی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : علوم انسانی
محل انتشار : کنفرانس بین المللی علوم و مهندسی
آدرس وب سایت کنفرانس : icesconf.com
کد IOI مقاله : XYCC-ACBBC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYCC-ACBBC

سایر مقالات محل انتشار
  1. بررسی سبک های معماری مساجد معاصراهل سنت شهر زاهدان
  2. افزایش بهره وری چاه مخازن گازمیعانی با‎ ‎استفاده از روش تغییرترشوندگی در میدان مشترک پارس جنوبی-شمال قطر
  3. طراحي يك سيستم خبره براي تشخيص سرطان حلق
  4. بررسی پلی مورفیسم ژنتیکی (T3801C) , (A2455G) ژن cyp1a1 در یک جمعیت مبتلا به سرطان تخمدان در استان مازندران
  5. بررسي رابطه بين فرهنگ سازماني و تعلق سازماني در بین کارکنان شركت گاز استان خوزستان
  6. تاثیر آموزش هوش هیجانی بر اضطراب امتحان ، خودکارآمدی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان با پدران طرح اقماری دبیرستان های مجتمع آموزشی غیر دولتی شهدای ملی حفاری در اهواز
  7. بررسي اجمالي طرح احداث تونل طويل ريلي البرز
  8. به صدا درآمدن زنگ خطر شبکه های ماهواره ای: سبک زندگی جوانان ایران در حال تغییر است!
  9. بینش دبیران وفراگیران ایرانی درس انگلیسی به عنوان زبان خارجی نسبت به راهبرد های انگیزشی
  10. همنشيني رنگ ها در تزئينات كاشيكاري بناي مسجد نصيرالملك شيراز
  11. مروری بر ویژگی‌ها و کاربردهای فناوری‌ رایانش ابری
  12. مقاوم سازی قاب های فلزی موجود با استفاده از بادبندهای شکل پذیر
  13. تحلیل مقابله‌ای اصطلاحات مربوط به بدن در انگلیسی و فارسی از نظر معنایی، واژگانی و ویژگی‌های عاطفی
  14. ارزیابی مقاومت تک محوری، تخلخل،عدد لس انجلس سنگ ها با استفاده از متدهای شبکه های عصبی و حداقل مربعات معمولی
  15. تاثیر میزان جلبک و مواد معلق موجود در آب آبیاری بر عملکرد فیلترهای دیسکی