آیین تشرّف قهرمانان زن در افسانه های پریان (تحلیل کهن الگویی ۱۰ افسانه بر مبنای فرآیندفردیّت قهرمان زن)

زینب کوشکی1

چکیده :
چكيده افسانه¬های عامیانه، بازتاب روان جمعی مردمانی است که در مقابله با دشواری¬های زندگی بشری، آرزوهای سرکوب شده و احساسات فروخوردة خود را در قالب قصّه بروز داده¬اند. از این رو «افسانه¬های پریان » که شمار قالب توجّهی از افسانه¬های عامیانه را در بر می¬گیرند، قابلیّت فراوانی برای مطالعة روانشناسانه در قالب تئوری ناخودآگاه جمعی و نقدکهن¬الگویی یونگ دارند و مقالة حاضر به بررسی افسانه¬های پریان از این منظر خواهد¬پرداخت. در این افسانه¬ها، که از ساختاری تکرارشونده برخوردارند، سفر کهن¬الگوی قهرمان زن، با گذر از آستانة نخست آغاز و طیّ روبه¬رویی با کهن¬الگوهایی چون یاریگر، سایه و آنیموس اوج می¬گیرد و سرانجام فرآیندفردیّت او با عبور از دالان¬هایی که تعبیر به ناخودآگاه می¬شوند و پیروزی بر موجودات کریه¬المنظر، در رسیدن به خویشتن خویش و دستیابی به گنج وجود- که در قالب ازدواج یا پیروزی بر شریر نمایان می¬شود-، پایان می¬یابد. قهرمان زن در اغلب این افسانه¬ها با شاهزاده یا پریانی که نماد آنیموس یا کهن¬الگوی مرد در وجود زن است، می¬¬پیوندد و با اثبات قدرت¬های زنانگی و ابعاد والای درون، با رهایی از مصائب به سعادت دست می¬-یابد. در پایان، قهرمان زن، انسان کاملی است که با توسّل به نیروها و ابعاد مثبت روان خود، به جهان پیرامون یاری رسانده و تبدیل به کهن¬الگوی مادر-یاریگر شده است. در این مقاله ۱۰ افسانة منتخب «نمکی، میرنسا، هفت تا دخترو، جَمجَمه، خنده دسته گل و گریه مروارید، دختر پادشاه، هفت درخت سپیدار، خفته خمار و مهری‌نگار، پسر شاه پریون، داستان آه» که قهرمان زن در آنها ایفای نقش می¬کند، از این منظر مطالعه شده¬اند.

کلمات کلیدی : افسانه¬های پریان خودآگاهی و ناخودآگاهی فرآیندفردیّت قهرمان زن کهن¬الگو (آرکی¬تایپ)


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : ادبیات عامه و مطالعات بین رشته‌ای
محل انتشار : دومین همایش ملی نگاهی نو به زبان و ادب عامه
آدرس وب سایت کنفرانس : ammeh2.ir
کد IOI مقاله : XADD-CDKAZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XADD-CDKAZ

سایر مقالات محل انتشار
  1. شاعر منظومه کردی بیژن و منیژه چه کسی است؟
  2. رمزگشایی گره های معنایی در متون کهن بر بنیاد گویش مردم سَطوه
  3. نگرشی مردم شناختی به چند افسانهی عامیانه: ماه پیشانی، نخودی و سبزکـلاه
  4. بررسی نقش زنان در قصه‌های عامیانۀ گیلان بر اساس نظریۀ پارسونز
  5. طبقه بندی کارکردهای چندگانۀ پریان در قصّه های عامیانه
  6. آیین تشرّف قهرمانان زن در افسانه های پریان (تحلیل کهن الگویی ۱۰ افسانه بر مبنای فرآیندفردیّت قهرمان زن)
  7. بررسی آداب و رسوم عزاداری مذهبی در فرهنگ و ادبیات عامّۀ روستای سروعلیا
  8. بررسی تأثیر جادوی هومیوپاتیک بر فرهنگ عامۀ بهبهان
  9. اثربخشی محتوای متون ادبی منتخب بر عملکرد اجتماعی و انطباق پذیری دانش آموزان دوره ابتدایی شهر بوشهر
  10. بررسی و تحلیل محتوایی امثال در «شرح زندگانی من»
  11. بررسی ویژگی‌های ساختاری و محتواییِ داستان‌های عامیانة ایرانی
  12. نقد و بررسی ژرف ساخت اسطوره ای مراسمی آئینی در منطقه قنات چنار پاریز
  13. ارزیابی ویژگی های اخلاقی و شخصیتی براساس ضرب المثل های شهر اهل
  14. تحلیل زیباشناختی ضرب المثل های شهرستان تنگستان
  15. واکاوی فولکلور و مؤلفه های آن با تکیه بر داستان قصه های مجید هوشنگ مرادی کرمانی