جستجو
طبقه بندی کارکردهای چندگانۀ پریان در قصّه های عامیانه
محمد ایرانی1 سحر یوسفی2
چکیده :
پری، یکی از عناصر مشترک در اسطوره، حماسه و قصّه¬های عامیانه است. پریان موجوداتی خیالی¬اند که پروردۀ باورهای اساطیری آمیخته با تخیّل مردم¬ هستند. به همین جهت هم در روایات اساطیری هم در آثار حماسی و افسانه¬ها نمود پیدا می¬کنند. در فرهنگ و ادبیات جهان، پری اسطوره¬ای دیرپا است. هر چند در ادبیات میانه، متون پهلوی و اوستایی پریان موجوداتی اهریمنی و افسونگر معرّفی می¬شوند، امّا در اغلب قصّه¬های عامیانۀ ایرانی آرزوهای سرکوب¬شدۀ آدمی را برآورده می¬سازند. از آنجاست که ریشۀ دوگانگی در توصیف پریان را باید در نگاه باورهای اساطیری به آنان جست. این نوشتار به شیوۀ توصیفی – تحلیلی می¬کوشد تا کنش¬های پریان را در قصّه¬های عامیانه بکاود. یافته¬ها نشان می¬دهند که پریان در قصّه¬های عامیانه کارکردهای متفاوتی دارند. در 80% از نمونه¬هایی که پریان نمود پیدا می¬کنند، کارکردی ثابت دارند و این کارکردها به ترتیب بسامد عبارتند از: پویا و سازنده (54%)، مخرّب و ویرانگر (13%) و منفعل (8%). در 20% از نمونه¬ها وضعیتی ایجاد می¬شود که پریان خواسته یا ناخواسته کارکردشان تغییر می¬کند. گاه از چهره¬ای مخرّب و ویرانگر به چهره¬ای سازنده (15%) و یا به شخصیّتی منفعل (5%) بدل می¬شوند و یا از انفعال به سوی پویایی و سازندگی (5%) تغییر رویه می¬دهند.
کلمات کلیدی : پریان کنش (کارکرد) اسطوره قصّه های عامیانۀ ایرانی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : محورهای ویژه همایش
محل انتشار : دومین همایش ملی نگاهی نو به زبان و ادب عامه
آدرس وب سایت کنفرانس : ammeh2.ir
کد IOI مقاله : XADD-CDHKA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XADD-CDHKA
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- شاعر منظومه کردی بیژن و منیژه چه کسی است؟
- رمزگشایی گره های معنایی در متون کهن بر بنیاد گویش مردم سَطوه
- نگرشی مردم شناختی به چند افسانهی عامیانه: ماه پیشانی، نخودی و سبزکـلاه
- بررسی نقش زنان در قصههای عامیانۀ گیلان بر اساس نظریۀ پارسونز
- طبقه بندی کارکردهای چندگانۀ پریان در قصّه های عامیانه
- آیین تشرّف قهرمانان زن در افسانه های پریان (تحلیل کهن الگویی ۱۰ افسانه بر مبنای فرآیندفردیّت قهرمان زن)
- بررسی آداب و رسوم عزاداری مذهبی در فرهنگ و ادبیات عامّۀ روستای سروعلیا
- بررسی تأثیر جادوی هومیوپاتیک بر فرهنگ عامۀ بهبهان
- اثربخشی محتوای متون ادبی منتخب بر عملکرد اجتماعی و انطباق پذیری دانش آموزان دوره ابتدایی شهر بوشهر
- بررسی و تحلیل محتوایی امثال در «شرح زندگانی من»
- بررسی ویژگیهای ساختاری و محتواییِ داستانهای عامیانة ایرانی
- نقد و بررسی ژرف ساخت اسطوره ای مراسمی آئینی در منطقه قنات چنار پاریز
- ارزیابی ویژگی های اخلاقی و شخصیتی براساس ضرب المثل های شهر اهل
- تحلیل زیباشناختی ضرب المثل های شهرستان تنگستان
- واکاوی فولکلور و مؤلفه های آن با تکیه بر داستان قصه های مجید هوشنگ مرادی کرمانی