جستجو
نقش سبکهای فرزندپروری دیجیتال در رشد استقلال روانشناختی و مهارتهای خودتنظیمی نوجوانان
محمدرضا یکتا1 سمیرا قاسمی تودشکچویی2 مرجان مظاهری3
چکیده :
دوره نوجوانی با تحولات عمیق در خودمختاری و خودتنظیمی همراه است و در دو دهه اخیر، فضای دیجیتال به بستر اصلی تعاملات خانوادگی و اجتماعی نوجوانان تبدیل شده است؛ بر این اساس، سبکهای فرزندپروری دیجیتال—یعنی الگوهای والدگری در مدیریت، نظارت، میانجیگری و هدایت استفاده نوجوان از فناوریهای دیجیتال—میتوانند بهعنوان عاملی تعیینکننده در شکلگیری استقلال روانشناختی و مهارتهای خودتنظیمی عمل کنند. پژوهش حاضر با هدف مفهومسازی سبکهای فرزندپروری دیجیتال و تبیین سازوکارهای روانشناختی اثرگذار بر استقلال روانشناختی و خودتنظیمی نوجوانان، با رویکردی کیفی و از نوع مرور نظاممند روایتی و با راهبرد تحلیل مفهومی و ترکیب انتقادی ادبیات، در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ در شهر اصفهان انجام شد. منابع با جستوجو در پایگاههای داخلی و خارجی و با تمرکز اصلی بر مطالعات منتشرشده در فاصله سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ انتخاب و با روش تحلیل موضوعی انتقادی تحلیل شدند. یافتهها نشان داد که سبکهای فرزندپروری دیجیتال را میتوان بر پایه دو بُعد کنترل و کیفیت هیجانی-ارتباطی در چهار سبک خودمختاریحمایتگر، کنترلگرایانه و محدودکننده، سهلگیرانه، و بیتوجه و غفلتگر طبقهبندی کرد؛ سبک خودمختاریحمایتگر از طریق ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی، الگوگیری، درونیسازی تنظیم و کیفیت ارتباط والد-نوجوان با بالاترین سطح استقلال روانشناختی و خودتنظیمی خودمختار همراه بود، در حالی که سبک کنترلگرایانه و محدودکننده—بهویژه با نظارت پنهان—اگرچه در کوتاهمدت انطباق ظاهری ایجاد میکرد، با تضعیف احساس مالکیت بر رفتار، افت خودتنظیمی خودمختار، اضطراب و رفتارهای پنهانکارانه مرتبط بود؛ سبک سهلگیرانه با ضعف در تنظیم تکانه و استفاده مشکلآفرین از اینترنت و سبک بیتوجه و غفلتگر با پایینترین سطح استقلال روانشناختی و خودتنظیمی و بیشترین آسیبپذیری روانشناختی همراه بود. این الگو در هر دو بافت ایرانی و بینالمللی تکرار شده بود، هرچند شدت و شکل بروز سبکها تحت تأثیر بافت فرهنگی، نگرانیهای خانوادگی و سطح سواد دیجیتال والدین متفاوت بود. یافتهها دلالت دارند که آنچه در فرزندپروری دیجیتال تعیینکننده است، نه صرف میزان کنترل یا میزان استفاده از فناوری، بلکه ترکیب مرزگذاری منطقی با گرمی، پاسخدهندگی و مشارکت نوجوان در تعیین قواعد است؛ بر این اساس، سیاستگذاریهای مبتنی بر ممنوعیت صرف یا نظارت فنی، بدون توجه به کیفیت رابطه و نیاز نوجوان به خودمختاری، نهتنها به تقویت خودتنظیمی نمیانجامد، بلکه میتواند مقاومت و رفتار پنهانکارانه را تشدید کند. پیشنهاد میشود والدین بر توافق بر قواعد روشن و قابل توضیح، همراهی فعال در استفاده از فناوری، الگودهی رفتار متعادل و واگذاری تدریجی مسئولیت تأکید کنند و پژوهشهای آینده به طراحی مدلهای طولی و مداخلهای و بررسی اثر فناوریهای نوظهور مانند هوش مصنوعی مولد بر فرایندهای خودتنظیمی نوجوان بپردازند.
کلمات کلیدی : فرزندپروری دیجیتال استقلال روانشناختی خودتنظیمی نوجوانی نظریه خودتعیینگری میانجیگری والدین سواد دیجیتال
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : علوم انسانی
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی پژوهش در حسابداری، مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی
آدرس وب سایت کنفرانس : meaconf.com
کد IOI مقاله : ACEE-ACAHAA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ACEE-ACAHAA
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/ACEE-ACAHAA
سایر مقالات ارائه دهنده
- مقایسه تحمل پریشانی و ارزش خود در دانشآموزان دختر متوسطه دوم دو والد و تک والد شهر اصفهان
- بررسی عوامل موثر بر هراس از ویروس کرونا: پژوهشی مبتنی بر نظریه مبنایی
- تأثیر افزودن آموزش تنظیم هیجان مبتنی بر دیالکتیک به درمان معمول بر کاهش رفتارهای تکانشی در بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی بستری
- اثربخشی مشاوره پیش از ازدواج مبتنی بر «الگوی ارتباطی گاتمن» بر افزایش مهارتهای حل تعارض و پیشبینی رضایت زناشویی در زوجین ایرانی
- اثربخشی یک مداخله مختصر «مدیریت استرس شغلی بر اساس ذهنآگاهی» بر کاهش فرسودگی شغلی و افزایش تعهد سازمانی در پرستاران بخشهای ویژه _ یک مطالعه نیمهآزمایشی
- بررسی اثربخشی مداخله گروههای هنری (نقاشی و مجسمهسازی) بر افزایش بهزیستی روانشناختی و انسجام اجتماعی در سالمندان ساکن خانههای سالمندان شهر اصفهان
- بررسی اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر حکایتهای تمثیلی ایرانی بر کاهش نشخوار فکری و افزایش انعطافپذیری روانشناختی در زنان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی عودکننده
- بررسی نقش واسطهای تنظیم هیجان در رابطه بین سبکهای دلبستگی و علائم اختلال شخصیت مرزی در مراجعین کلینیکهای روانشناسی شهر کرمان
- شناسایی فنوتیپهای شناختی فراتشخیصی در بزرگسالان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیشفعالی با استفاده از تحلیل خوشهای ( بررسی نقش پروفایلهای کارکردهای اجرایی و شناخت اجتماعی)
- نقش سبکهای فرزندپروری دیجیتال در رشد استقلال روانشناختی و مهارتهای خودتنظیمی نوجوانان
سایر مقالات محل انتشار
- Computational Diplomacy in the Era of Large Language Models: A Research Protocol and Evaluation Framework for Assessing Capability, Reliability, Bias, and Human Oversight in Negotiation and Mediation Support
- بررسی تأثیر شفافیت مالی شهرداری بر اعتماد شهروندان
- ارزیابی استاندارد های بین المللی حسابداری
- حقوق صاحبان کسب و کار های اینترنتی در ایران و ترکیه
- طراحی الگوی پادشکنندگی دانشی در بانکداری باز: نقش همآفرینی ارزش و هوش مصنوعی در شرایط عدم قطعیت
- تاثیر فرهنگ سازمانی بر پذیرش حسابداری پایداری
- چالشهای اجرای حسابداری تعهدی در شهرداری کاشان: یک تحلیل اسنادی
- Quantum Walks on Finite Graphs and Bounded Infinite Graphs
- تحلیل نقش مدیریت استراتژیک منابع انسانی در بهبود عملکرد سازمانی: مطالعه موردی در صنعت پتروشیمی ایران
- واکاوی کیفی چالشهای مدیریت سرمایه انسانی در سازمانهای تحت نظارت دولتی با رویکرد بهرهوری مالی
- تأثیر اتکای بیش از حد به هوش مصنوعی مولد بر قضاوت حرفهای حسابداران
- بررسی تاثیر تمایز برند بر رقابت پذیری برند با نقش میانجی ارزش برند و بازارگرایی در شرکت مواد لبنی پگاه
- نقش نوسانات بازار طلا، ارز و مسکن در تسهیل پولشویی: تحلیل حقوقی - جرمشناختی با نگاهی به اسناد بینالمللی
- Structural Graph Methods for Quantum State Transfer in Finite and Bounded Infinite Networks
- پدوفیلیا، کودکآزاری جنسی و مسائل جنسی مرتبط زمینههای شکلگیری و راهکارهای درمانی