جستجو
جلوه های حضور آب در معماری حمام های سنتی ایران
پرژک محمدپور1 حمید صنیعی پور2 نرجس صادقی3
چکیده :
آب به عنوان یکی از اساسی¬ ترین عناصر طبیعی، از روزگاران کهن، تأثیر بسزایی در شکل¬ گیری و شکوفایی فضاهای شهری و معماری داشته است. شهرسازی و معماری ایران سرشار از حضور زیبای آب، به عنوان مظهری از پاکی و زایش است. ترکیب این عنصر با معماری ایرانی- اسلامی چنان است که به سختی می¬ توان بنا را بدون آن در نظر آورد. حمام¬ های سنتی از مهم¬ ترین گونه¬ های حمام های شهری و روستایی تاریخ معماری ایران به شمار می ¬رود که عملکرد آن در گرو حضور عنصر بی ¬بدیل آب است. گرمابه ¬های قدیمی این دیار به واسطه جهان ¬بینی مردمانش و توجه همزمان آنان به پاکی جسم و پالایش روان و همچنین سابقه طولانی آیین شستشو در ایران کهن و نظر به توجه دین مبین اسلام به پاکیزگی و طهارت، قداست و حرمت آب، از جایگاهی ویژه برخوردار گشت. تعدد حمام¬ها در دوره ¬های مختلف اسلامی تاکیدی بر این مدعاست. معماران ایرانی، با استفاده از تمام محدودیت ¬ها و امکانات، به ساخت و ارائه بهترین نمونه¬ ها پرداختند. آب، حیات ¬بخش فضاهای حمام است. وجود حمام بدون حضور عنصر لطیف آب بی ¬معناست. استفاده از آب در گرمابه¬ های قدیمی به صور مختلف و بهره¬ گیری از قدرت آب برای مقاصد گوناگون نشان از دانش بالای سازندگان آن دارد. این نوشتار با هدف شناخت توجه گذشتگان به عناصر طبیعی و نحوه بهره¬ گیری آنان از طبیعت و تأثیر حضور آب در معماری فضاهای حمام، به بررسی مراتب و شکل حضور آب در گرمابه¬ های سنتی ایران پرداخته¬ است. این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی است که جمع¬ آوری اطلاعات آن بر مبنای مطالعات کتابخانه ¬ای - اسنادی و میدانی صورت گرفته است. نتایج نشان می¬دهد؛ معمار ایرانی با شناخت صحیح از نیاز انسان و آگاهی از ویژگی ¬های منحصر به فرد آب توانست با رعایت تمام جوانب شرعی، طبی، جسمی، روحی و استفاده صحیح از آب در معماری بنا، فضایی فراهم آورد تا انسان لختی بیاساید و از امکاناتش بهره¬ مند شود.
کلمات کلیدی : معماری حمام حضور آب گرمابه پاکی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 4icsau.ir
کد IOI مقاله : XYEA-BZBFE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYEA-BZBFE
سایر مقالات محل انتشار
- بهسازی لرزه ای مخازن مرتفع با استفاده از جداساز پایه با در نظر گرفتن اندرکنش سازه و سیال
- نقش علوم رفتاری درطراحی ساختمان اداری با رویکرد اثر محیط ساخته شده بر نظام فعالیت
- تحلیل و ارزیابی هزینه ها و منافع ایجاد تغییرات در راهها با استفاده از رژیم جاده ای
- نگرشی بر رویکردها، الگوها وراهبردهاي بهسازي ونوسازي بافت های فرسوده شهری
- معرفی مهار جایگذاری مستقیم با رویکرد استفاده در پایدارسازی خاک ساحل و دریا
- شناخت عوامل موثر بر مدیریت شهری در احیای گردشگری با رویکرد توسعه پایدار . مطالعه موردی : شهر مرودشت
- چیدمان پویای کاربری¬های شهری با کمک عامل فازی در محیط GIS
- مصالح پایدار بنیان
- نگاهی نو به سنت و مدرنیته از دیدگاه فرهنگ و هنر شرق و غرب
- مقایسه الگوی محله در شهرسازی ایرانی- اسلامی با الگو های عام اولیه در شهر سازی مدرن از منظر ویژگی ها و مفاهیم ، بررسی موردی محله وقتالساعت یزد
- بررسی تأثیر عوامل تهویه طبیعی و عناصر ویژه معماری در گذشته بر روی بنا و جایگزینی آن با دیگر عناصرحال حاضر در معماری معاصر
- نقش نسل نوین شهرهای جدید ایران در تامین مسکن در افق 1404
- الگوی معماری پایدار در اقلیم سرد و کوهستانی با نگاهی به مسجد سنگی ترک
- بررسی نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار کشاورزی (مطالعه موردی دهستان معجزات شهرستان زنجان)
- ارزیابی و تحلیل استفاده از عناصر اقلیمی در معماری مساکن با رویکرد مشارکت مدیران و معماران شهری (مطالعه موردی: شهرستان یزد)