شهر سبز؛ الگوی نوین در توسعه شهری

حسین خانی1 مجتبی زمانی2 احمد آزادی سمرغاوه3 سید مجید حسینی پناه4 سمیه شعبانی اقطائی5

چکیده :
شهرنشینی شتابان و تشدید روزافزون فشارهای زیست‌محیطی، از جمله آلودگی هوا، افزایش دمای شهری و کاهش منابع طبیعی، جستجو برای یافتن الگوهای نوین و کارآمد توسعه شهری را به یک ضرورت گریزناپذیر بدل ساخته است. در چنین بستری، مفهوم «شهر سبز» به عنوان یکی از رویکردهای کلیدی در برنامه‌ریزی شهری معاصر مطرح می‌شود؛ تلاش می‌کند الگوی جدیدی از همزیستی میان انسان، فناوری و طبیعت ارائه دهد. مقاله حاضر با هدف واکاوی ابعاد چندگانه این مفهوم و تحلیل دقیق یافته‌های پژوهش‌های معاصر تدوین شده چهار رکن اصلی تحقق شهر سبز را مورد ارزیابی قرار می‌دهد: 1) زیرساخت و فناوری‌های نوین؛ شامل زیرساخت دیجیتال، هوش مصنوعی، ساختمان‌های هوشمند، سیستم‌های کنترل انرژی و طراحی پارامتریک که به‌عنوان موتور محرکه تحول سبز عمل می‌کنند. این فناوری‌ها امکان مدیریت کارآمد منابع، پیش‌بینی و کاهش مخاطرات زیست‌محیطی و ایجاد تعامل پویا میان انسان و محیط را فراهم می‌سازند. 2) حکمرانی و سیاست‌گذاری؛ که اثربخشی آن در گرو تدوین چارچوب‌های ارزیابی دقیق، تقویت سازوکارهای مشارکت ذی‌نفعان و جلوگیری از تصمیم‌گیری‌های شتابزده یا شعاری است. حکمرانی کارآمد می‌تواند هماهنگی بین نهادهای مختلف شهری را افزایش داده و مانع از اتلاف منابع در پروژه‌های فاقد کارایی شود.3) عدالت محیطی و اجتماعی؛ مؤلفه‌ای که یادآور می‌شود سیاست‌ها و پروژه‌های سبز، در صورت بی‌توجهی به زمینه‌های اجتماعی، می‌توانند ناخواسته به تشدید نابرابری‌ها منجر شوند و پدیده «اشرافی شدن سبز» را رقم بزنند. از این‌رو تأکید می‌شود که دسترسی برابر به فضاهای سبز، امکانات حمل‌ونقل پاک و زیرساخت‌های زیست‌محیطی باید در اولویت قرار گیرد. 4) طراحی و برنامه‌ریزی فضایی؛ که بر نقش حیاتی فضاهای سبز شهری در تعدیل دما، ارتقای سلامت عمومی، کاهش جزیره حرارتی، بهبود کیفیت هوا و حفظ تنوع زیستی تأکید دارد. طراحی هوشمند فضاهای شهری می‌تواند ارتباط ساختاری میان شبکه‌های سبز، آبی و کاربری‌های مختلف ایجاد کرده و به تاب‌آوری شهری کمک کند.

کلمات کلیدی : شهر سبز پایداری شهری حکمرانی عدالت محیطی فناوریهای نوین


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : محیط زیست و فضای سبز شهری
محل انتشار : یازدهمین کنگره سالانه ملی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 11icsau.ir
کد IOI مقاله : AZGB-ABEADH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AZGB-ABEADH

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. مروری بر تاثیرات جنگلداری و فضای سبز شهری بر سلامت جسمی و روانی شهروندان
  2. مروری بر نقش زیرساخت و فضای سبز در افزایش تاب آوری شهرها در برابر بلایای طبیعی و بحرانها
  3. کشاورزی شهری؛ مروری بر فرصتها، چالشها و تجارب جهانی
  4. بررسی تاثیر فضای سبز بر کیفیت زندگی در شهرها
  5. بررسی نقش کلیدی فضاهای سبز در کاهش اثرات تغییر اقلیم در شهرها
  6. تأثیر یخ‌زدایی معابر با نمک بر گیاهان و فضای سبز شهری؛ چالشها، راهکارها و مواد جایگزین
  7. عدالت فضایی در دسترسی به فضای سبز : بررسی نابرابری‌ها و راهکارهای ایجاد عدالت در توزیع فضای سبز شهری
  8. Noise Pollution in Metropolitan Cities: Sources, Effects, and Mitigation Strategies
  9. تاثیر تنش شوری و خشکی بر جوانه زنی بذر ریحان اصلاح شده
  10. تأثير بستر كشت بر برخي خواص كمي و كيفي و ميزان اسانس آویشن باغی در شرايط كشت بدون خاك
  11. آلرژی ناشی از گرده گیاهان در فضای سبز شهری؛ توازن میان منافع اکولوژیک و سلامت تنفسی
  12. مروری بر کاربردهای هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در تصفیه آب و فاضلاب و مدیریت منابع آب
  13. بررسی ابعاد مختلف شهر سبز به عنوان پارادایم توسعه شهری پایدار
  14. کاربرد اینترنت اشیاء و فناوریهای هوشمند در مدیریت و بهینه سازی فضای سبز شهری
  15. نقش زیرساخت‌های سبز در تعدیل جزایر گرمایی شهری: تحلیل مکانیسم‌ها، چالش‌ها و راهکارهای عملی
سایر مقالات محل انتشار
  1. تعیین و تبیین سطح کارخانه های و واحدهای صنعتی در الگوی توسعه پایدار مساکن شهری : نمونه موردی کلانشهر ارومیه
  2. نقش تفکر استراتژیک در توسعه پایدار و مدیریت نواحی شهری (مطالعه موردی:کلانشهــر رشت)
  3. بررسی تاثیر زیرساخت‌های مدیریت دانش بر افزایش رضایت شغلی کارکنان در شرکت‌های پیمانکاری شهر قم
  4. سازه های پنلی هوشمند پیش ساخته با استفاده از بتن خود ترمیم شونده
  5. نقش مدیریت استراتژیک در افزایش تاب‌آوری شهری مدیریت بحران و ریسک ( مطالعه موردی:شهر تهران)
  6. تحلیل تطبیقی مدارس هوشمند ایران و دانمارک: پیوند معماری سبز با مدیریت آموزشی داده‌محور
  7. خوانش معماری زواره در پرتو نظریات آموس راپاپورت: از فرهنگ تا کالبد
  8. بررسی نقش تزئینات داخلی در روند شکل گیری معماری معاصر ایران
  9. تحول هوش مصنوعی در معماری ساختمان با رویکرد طراحی پارامتریک و مدیریت هوشمند انرژی
  10. طراحی مجتمع تجاری با رویکرد بهره وری اقتصادی در شهرستان گنبد کاووس
  11. نقش فضاهای سبز شهری در ارتقای تاب آوری حرارتی محلات منطقه 4 شهر تهران
  12. زمین به مثابه زیستگاه
  13. راهبردهای توسعه گردشگری شهری (مطالعه موردی: شهر گمیش‌تپه)
  14. بازنمایی هویت و تحولات سیاسی ـ اجتماعی در تزئینات سردر باغ ملی
  15. فراسوی دوگانۀ انسان-طبیعت: الزامات اخلاقی برای یکپارچگی سیستم‌های اجتماعی-بوم‌شناختی در برنامه‌ریزی شهری (نمونه موردی شهر شیراز)