جستجو
ارزیابی راهبردهای توسعه شهری و صیانت از محیط زیست با تأکید بر پایداری شهری (مطالعه موردی: کلانشهر تهران)
سالار منفرد1
چکیده :
رشد شتابان شهرنشینی، گسترش ساختوسازهای شهری و توسعه زیرساختهای خدماتی و حملونقل، تعادل میان توسعه کالبدی و حفاظت از محیطزیست را به یکی از مهمترین چالشهای مدیریت و برنامهریزی شهری تبدیل کرده است. کلانشهر تهران بهعنوان بزرگترین مرکز جمعیتی، اقتصادی و اداری کشور، طی دهههای اخیر با توسعه گسترده کاربریهای مسکونی، تجاری، اداری و شبکههای حملونقل مواجه بوده است. اگرچه این روند نقش مهمی در رشد اقتصادی، افزایش اشتغال و توسعه خدمات شهری داشته، اما در کنار آن موجب کاهش فضاهای سبز، تغییرات گسترده کاربری اراضی، تشدید جزیره حرارتی شهری، افزایش آلودگی هوا و فشار فزاینده بر منابع طبیعی و ظرفیتهای اکولوژیکی شهر شده است.
هدف این پژوهش، بررسی تعامل میان توسعه شهری و حفاظت از محیطزیست و ارزیابی میزان همخوانی اکولوژیکی توسعه در کلانشهر تهران است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی بوده و با بهرهگیری از فناوری سنجش از دور (RS)، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و تحلیل شاخصهای اکولوژیکی انجام شده است. در این راستا، تغییرات کاربری اراضی، ظرفیت برد محیطی، شدت جزیره حرارتی شهری، میزان گسترش سطوح نفوذناپذیر، سرانه فضاهای سبز و پهنههای تعارض میان توسعه شهری و عناصر طبیعی مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفت.
نتایج پژوهش نشان داد که گسترش ساختوسازها، افزایش تراکم کالبدی و توسعه نامتوازن شهری در برخی از پهنههای کلانشهر تهران، موجب کاهش اراضی طبیعی و فضاهای سبز، افزایش دمای سطح زمین، تشدید اثر جزیره حرارتی، افزایش روانابهای سطحی و کاهش ظرفیت خودتنظیمی اکوسیستمهای شهری شده است. همچنین مشخص شد که بخشهایی از شهر، بهویژه مناطق با تراکم ساختمانی بالا و کمبود فضاهای باز، با تعارض قابلتوجهی میان روند توسعه و ظرفیتهای اکولوژیکی مواجه هستند و ادامه الگوی کنونی توسعه میتواند پایداری محیطزیستی، کیفیت زندگی شهروندان و تابآوری اکولوژیکی کلانشهر تهران را با چالشهای جدی روبهرو سازد.
بر اساس یافتههای پژوهش، حفاظت و توسعه فضاهای سبز و کریدورهای اکولوژیکی، هدایت توسعه به پهنههای دارای ظرفیت مناسب، کنترل تراکم ساختمانی و گسترش سطوح نفوذناپذیر، توسعه زیرساختهای سبز، بهینهسازی مصرف منابع، کاهش اثر جزیره حرارتی شهری و استقرار نظام یکپارچه پایش زیستمحیطی، از مهمترین راهبردهای تحقق توسعه پایدار و ایجاد تعادل میان توسعه شهری و حفاظت از محیطزیست در کلانشهر تهران به شمار میروند
کلمات کلیدی : توسعه شهری حفاظت محیط زیست برنامه ریزی پایدار همخوانی اکولوژیکی توسعه پایدار
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : برنامه ریزی، مدیریت و طراحی شهری
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABKDEG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABKDEG
سایر مقالات ارائه دهنده
- ارزیابی راهبردهای توسعه شهری و صیانت از محیط زیست با تأکید بر پایداری شهری (مطالعه موردی: کلانشهر تهران)
- ارزیابی و طراحی الگوی حکمرانی محلی در تحقق توسعه شهری پایدار با رویکرد عدالت و نوآوری اجتماعی ( مطالعه موردی: منطقه 2 تهران)
- تبیین الگوی مدیریت آموزشهای شهروندی در شهرداری با تأکید بر تقویت تابآوری جامعه در شرایط بحران (مطالعه موردی: مناطق 22 شهرداری )
- مطالعه چارچوبهای مدیریت بحران و ریسک با هدف ارتقای پایداری و تابآوری شهری ( مطالعه موردی: منطقه 2 تهران)
- تحلیل نقش شهرداری در بهکارگیری سیستمهای هوشمند حملونقل برای توسعه پایدار و ارتقای مدیریت شهری نوین ( مطالعه موردی : منطقه 22 تهران)
- ارزیابی عملکرد مدیریت شهری و شهرداری در افزایش تابآوری محیط ساختهشده در برابر مخاطرات لرزهای؛ (مطالعه موردی : منطقه 5 تهران)
- بررسی الزامات تحقق شهر هوشمند و توسعه زیرساختهای هوشمندسازی؛ (مطالعه موردی منطقه ۲۱ شهرداری تهران)
- تحلیل راهبردی سامانههای هوشمند ترافیکی در بهبود عملکرد مدیریت شهری و توسعه پایدار ( منطقه 2 شهرداری تهران)
- تلفیق نوآوری، مشارکت شهروندی و عدالت در حکمرانی محلی برای توسعه پایدار ( مطالعه موردی: منطقه 2 تهران)
- مطالعه راهبردهای توسعه شهری و حفظ منابع محیطی در چارچوب پایداری شهری (مطالعه موردی: منطقه 5 تهران)
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه