مطالعه راهبردهای توسعه شهری و حفظ منابع محیطی در چارچوب پایداری شهری (مطالعه موردی: منطقه 5 تهران)

سالار منفرد1

چکیده :
گسترش سریع فعالیت‌های شهری و افزایش تراکم ساخت‌وساز در کلان‌شهر تهران، ضرورت توجه به ملاحظات محیط‌زیستی در فرآیند برنامه‌ریزی و توسعه شهری را بیش از گذشته آشکار ساخته است. منطقه ۵ شهرداری تهران به‌عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین و پویاترین مناطق غرب پایتخت، طی سال‌های اخیر با رشد قابل توجه کاربری‌های مسکونی، تجاری و خدماتی مواجه بوده است. این روند توسعه، ضمن ارتقای سطح خدمات شهری و افزایش ارزش اقتصادی فضاهای شهری، چالش‌هایی را در زمینه حفظ تعادل اکولوژیکی، کیفیت محیط شهری و بهره‌برداری پایدار از منابع طبیعی به همراه داشته است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی میزان سازگاری توسعه شهری با توان محیطی منطقه ۵ و شناسایی کانون‌های ناهماهنگی میان روندهای توسعه و الزامات زیست‌محیطی انجام شده است. این مطالعه از نوع کاربردی بوده و با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، مبتنی بر تحلیل داده‌های مکانی، تصاویر ماهواره‌ای، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و شاخص‌های محیطی صورت پذیرفته است. در این چارچوب، تغییرات کاربری اراضی، تراکم ساخت‌وساز، وضعیت پوشش سبز شهری، الگوی پراکنش دمای سطح زمین و ظرفیت‌های محیطی منطقه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که افزایش سطوح ساخته‌شده و کاهش نسبی اراضی نفوذپذیر در برخی نواحی منطقه، زمینه تشدید پدیده جزیره حرارتی شهری، افزایش مصرف انرژی و کاهش کیفیت محیط زیست شهری را فراهم کرده است. همچنین تحلیل‌های فضایی بیانگر آن بود که در بخش‌هایی از منطقه ۵، روند توسعه کالبدی با ظرفیت‌های محیطی و زیرساختی موجود همخوانی کافی نداشته و در صورت تداوم این روند، فشار بر منابع شهری و کیفیت زیست‌پذیری منطقه افزایش خواهد یافت. بر اساس یافته‌های پژوهش، هدایت ساخت‌وسازها به پهنه‌های دارای ظرفیت مناسب، حفاظت و توسعه شبکه فضاهای سبز، افزایش سطوح نفوذپذیر، بهبود نظام مدیریت محیط شهری و استقرار سامانه‌های پایش مستمر شاخص‌های اکولوژیکی می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای پایداری شهری منطقه ۵ ایفا کند. تحقق این راهبردها زمینه ایجاد تعادل میان توسعه کالبدی و حفاظت از کیفیت محیط شهری را فراهم خواهد ساخت.

کلمات کلیدی : پایداری شهری توسعه کالبدی ظرفیت محیطی جزیره حرارتی شهری برنامه‌ریزی محیط‌زیستی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : برنامه ریزی، مدیریت و طراحی شهری
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABKDFF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABKDFF

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. ارزیابی راهبردهای توسعه شهری و صیانت از محیط ‌زیست با تأکید بر پایداری شهری (مطالعه موردی: کلانشهر تهران)
  2. ارزیابی و طراحی الگوی حکمرانی محلی در تحقق توسعه شهری پایدار با رویکرد عدالت و نوآوری اجتماعی ( مطالعه موردی: منطقه 2 تهران)
  3. تبیین الگوی مدیریت آموزش‌های شهروندی در شهرداری با تأکید بر تقویت تاب‌آوری جامعه در شرایط بحران (مطالعه موردی: مناطق 22 شهرداری )
  4. مطالعه چارچوب‌های مدیریت بحران و ریسک با هدف ارتقای پایداری و تاب‌آوری شهری ( مطالعه موردی: منطقه 2 تهران)
  5. تحلیل نقش شهرداری در به‌کارگیری سیستم‌های هوشمند حمل‌ونقل برای توسعه پایدار و ارتقای مدیریت شهری نوین ( مطالعه موردی : منطقه 22 تهران)
  6. ارزیابی عملکرد مدیریت شهری و شهرداری در افزایش تاب‌آوری محیط ساخته‌شده در برابر مخاطرات لرزه‌ای؛ (مطالعه موردی : منطقه 5 تهران)
  7. بررسی الزامات تحقق شهر هوشمند و توسعه زیرساخت‌های هوشمندسازی؛ (مطالعه موردی منطقه ۲۱ شهرداری تهران)
  8. تحلیل راهبردی سامانه‌های هوشمند ترافیکی در بهبود عملکرد مدیریت شهری و توسعه پایدار ( منطقه 2 شهرداری تهران)
  9. تلفیق نوآوری، مشارکت شهروندی و عدالت در حکمرانی محلی برای توسعه پایدار ( مطالعه موردی: منطقه 2 تهران)
  10. مطالعه راهبردهای توسعه شهری و حفظ منابع محیطی در چارچوب پایداری شهری (مطالعه موردی: منطقه 5 تهران)
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه