بررسی الزامات تحقق شهر هوشمند و توسعه زیرساخت‌های هوشمندسازی؛ (مطالعه موردی منطقه ۲۱ شهرداری تهران)

سالار منفرد1

چکیده :
گسترش شهرنشینی، افزایش جمعیت و تمرکز فعالیت‌های صنعتی و خدماتی در کلان‌شهرها، ضرورت بهره‌گیری از رویکردهای نوین مدیریت شهری را بیش از گذشته آشکار ساخته است. در این میان، مفهوم شهر هوشمند به‌عنوان یکی از الگوهای نوین توسعه شهری، با اتکا بر فناوری‌های دیجیتال، اینترنت اشیا (IoT)، هوش مصنوعی، کلان‌داده‌ها و سامانه‌های هوشمند، راهکاری مؤثر برای ارتقای کیفیت خدمات شهری، افزایش بهره‌وری زیرساخت‌ها و بهبود کیفیت زندگی شهروندان محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل الزامات، ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های موردنیاز برای استقرار شهر هوشمند در منطقه ۲۱ شهرداری تهران انجام شده است؛ منطقه‌ای که به دلیل موقعیت راهبردی، استقرار مراکز صنعتی، شبکه‌های حمل‌ونقل و پهنه‌های توسعه شهری، از قابلیت‌های قابل‌توجهی برای اجرای برنامه‌های هوشمندسازی برخوردار است.این مطالعه با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بهره‌گیری از روش تحقیق ترکیبی (کمی و کیفی) انجام شد. اطلاعات موردنیاز از طریق بررسی منابع علمی و اسناد بالادستی، توزیع پرسشنامه میان ۵۰ نفر از مدیران و کارشناسان حوزه مدیریت شهری و فناوری اطلاعات، و انجام ۱۰ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان گردآوری شد. برای تحلیل داده‌ها نیز از تکنیک‌های SWOT و AHP به‌منظور شناسایی عوامل مؤثر و تعیین اولویت راهبردها استفاده گردید.یافته‌های پژوهش نشان داد که توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری اطلاعات، مهم‌ترین پیش‌نیاز تحقق شهر هوشمند در منطقه ۲۱ به شمار می‌رود و نقش اساسی در ارتقای عملکرد سامانه‌های حمل‌ونقل، مدیریت انرژی، خدمات شهری و حکمرانی هوشمند ایفا می‌کند. همچنین وجود زیرساخت‌های صنعتی، دسترسی مناسب به شبکه‌های حمل‌ونقل، ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری و نیروی انسانی متخصص، از مهم‌ترین مزیت‌های این منطقه برای اجرای پروژه‌های هوشمندسازی محسوب می‌شوند. در مقابل، چالش‌هایی نظیر کمبود منابع مالی، ضعف یکپارچگی سامانه‌های اطلاعاتی، ناهماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و پایین بودن سطح آگاهی و مشارکت شهروندان، از مهم‌ترین موانع تحقق کامل شهر هوشمند شناسایی شدند.بر اساس نتایج، تحقق شهر هوشمند در منطقه ۲۱ صرفاً به توسعه فناوری محدود نمی‌شود، بلکه مستلزم برنامه‌ریزی راهبردی، حکمرانی یکپارچه، توسعه سرمایه انسانی، ارتقای سواد دیجیتال شهروندان و تقویت همکاری میان شهرداری، بخش خصوصی، مراکز علمی و شرکت‌های دانش‌بنیان است. در این راستا، توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، هوشمندسازی حمل‌ونقل و خدمات شهری، ارتقای سامانه‌های مدیریت انرژی و محیط‌زیست، و تدوین برنامه‌های مرحله‌ای برای استقرار شهر هوشمند، به‌عنوان مهم‌ترین اولویت‌های اجرایی پیشنهاد می‌شوند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند مبنایی کاربردی برای برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری هوشمندسازی در منطقه ۲۱ شهرداری تهران و سایر مناطق شهری با ویژگی‌های مشابه فراهم آورد

کلمات کلیدی : شهر هوشمند زیر ساخت های شهری اینترنت اشیاء مدیریت شهری توسعه پایدار شهری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : محور ویژه شهر هوشمند
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABKDFC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABKDFC

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. ارزیابی راهبردهای توسعه شهری و صیانت از محیط ‌زیست با تأکید بر پایداری شهری (مطالعه موردی: کلانشهر تهران)
  2. ارزیابی و طراحی الگوی حکمرانی محلی در تحقق توسعه شهری پایدار با رویکرد عدالت و نوآوری اجتماعی ( مطالعه موردی: منطقه 2 تهران)
  3. تبیین الگوی مدیریت آموزش‌های شهروندی در شهرداری با تأکید بر تقویت تاب‌آوری جامعه در شرایط بحران (مطالعه موردی: مناطق 22 شهرداری )
  4. مطالعه چارچوب‌های مدیریت بحران و ریسک با هدف ارتقای پایداری و تاب‌آوری شهری ( مطالعه موردی: منطقه 2 تهران)
  5. تحلیل نقش شهرداری در به‌کارگیری سیستم‌های هوشمند حمل‌ونقل برای توسعه پایدار و ارتقای مدیریت شهری نوین ( مطالعه موردی : منطقه 22 تهران)
  6. ارزیابی عملکرد مدیریت شهری و شهرداری در افزایش تاب‌آوری محیط ساخته‌شده در برابر مخاطرات لرزه‌ای؛ (مطالعه موردی : منطقه 5 تهران)
  7. بررسی الزامات تحقق شهر هوشمند و توسعه زیرساخت‌های هوشمندسازی؛ (مطالعه موردی منطقه ۲۱ شهرداری تهران)
  8. تحلیل راهبردی سامانه‌های هوشمند ترافیکی در بهبود عملکرد مدیریت شهری و توسعه پایدار ( منطقه 2 شهرداری تهران)
  9. تلفیق نوآوری، مشارکت شهروندی و عدالت در حکمرانی محلی برای توسعه پایدار ( مطالعه موردی: منطقه 2 تهران)
  10. مطالعه راهبردهای توسعه شهری و حفظ منابع محیطی در چارچوب پایداری شهری (مطالعه موردی: منطقه 5 تهران)
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه