بررسی تطبیقی معرفت عقلی در سلوک عارفانه از منظر ابن¬عربی و مولوی

مریم السادات نوابی قمصری1

چکیده :
آراء عارفانه ابن¬عربی و مولوی در باب جایگاه عقل در معرفت حقیقت، علی¬رغم این که به جهت مشرب عرفانی دو اندیشمند به یکدیگر نزدیک است؛ به دلیل رویکرد خاص آن¬ها به موضوع، تفاوت¬های قابل توجهی نیز دارد. به نظر اساس این تفاوت، به رویکرد نظری ابن¬عربی به معرفت عقلی در شناخت خداوند به عنوان بحثی از مباحث عرفان نظری باز می-گردد؛ در حالی¬که موضع مولوی در برابر عقل، صرفا عارفانه و یا به تعبیر بهتر موضعگیری در برابر معرفت عقلی فلاسفه است. این امر باعث شده معرفت عقلی در سلوک عارفانه در اندیشه ابن¬عربی در مقایسه با مولوی جایگاه ارزشمندتری داشته و به طور مفصل¬ به آن توجه شود. از منظر این دو اندیشمند عقل در سطح فرودین ادراک، نه به عنوان مرتبه ای از مراتب سلوک، به جهت عجز شایسته است تابع شریعت باشد و با عقل کامل انبیا پیوند خورد. اما در سلوک عارفانه آن¬گاه که رهرو به وصال با عالم عقل کل دست می¬یابد، معرفت عقلی به گونه¬ای به طور مستقل مورد توجه قرار می¬گیرد. در این نوشتار سعی شده به روش توصیفی- تحلیلی پس از اشاره¬ به جایگاه عقل در آراء ابن¬عربی و مولوی، به موضوع معرفت عقلی سالک به عنوان دومین مرتبه از مراتب سلوک عارفانه پرداخته شود.

کلمات کلیدی : ابن¬عربی مولوی معرفت عقلانی حیرت تنزیه


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : بررسی تطبیقی اندیشه عرفانی مولانا، ابن عربی و صدرالدین قونوی
محل انتشار : چهارمین همایش یگانگی و بیگانگی در عرفان مولانا
آدرس وب سایت کنفرانس : molanauma.ir
کد IOI مقاله : XDFH-FFHCE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XDFH-FFHCE

سایر مقالات محل انتشار
  1. عشق درمانی در قصه ی شاه و کنیزک مولوی
  2. رهيافت¬های روایی مولانا در دفتر دوم براساس نظریه منطق گفت و گويي باختین
  3. بازنمایی طبیعت در اشعار منتخب مولانا با رویکرد نقد بوم گرایانه
  4. پارادوکس در عرفان با نگاهی به مثنوی معنوی مولانا
  5. هنجارگریزی فعلی در مثنوی معنوی
  6. بازتاب باورها و آداب و رسوم صوفيه در مناقب‌العارفین
  7. بازتاب یگانگی « مَن » و « فرا مَن» در زبان مولانا
  8. نگاهی به نی نامه از منظر شارحان (مقايسۀ شرح ني نامه در جواهرالاسرار، مکاشفات رضوي و اسرارالغيوب)
  9. عوامل ایجابی فراست در مثنوی معنوی
  10. سیطره قدرت و زنان در مثنوی معنوی مولانا براساس نظریه میشل فوکو
  11. یگانگی در هنرورزی عرفانی با تاکید بر قصه رومیان و چینیان در مثنوی معنوی
  12. تحليل ساختاري داستان شير و نخجيران مثنوی
  13. بررسي عناصر داستاني داستانهای بلند دفتر اول مثنوی معنوي مولانا
  14. بررسی تطبیقی معرفت عقلی در سلوک عارفانه از منظر ابن¬عربی و مولوی
  15. سکوت عارفانه به روایت ابن¬عربی و مولوی