سکوت عارفانه به روایت ابن¬عربی و مولوی

مریم السادات نوابی قمصری1

چکیده :
بحث از زبان دین از جمله مباحث مورد عنایت عرفا در بحث از سلوک عرفانی سالک است. آن¬چه بحث از زبان دین را در عرفان منحصر به فرد ساخته و آن را از علم کلام متمایز می¬کند، توجه به زبان عارف در آخرین سلوک معرفتی، معرفت شهودی، است. این معرفت که حاصل مواجهه واصل با انوار ذات الهی است زبان خاصی می¬طلبد که ابن¬عربی و مولوی به آن توجه کرده¬اند. از منظر این دو عارف کلام، حاصل معرفت عقلی و حسی نسبت به أسما، صفات و افعال خداوند است و ازآن¬جا که ذات مرتبه¬ای فراتر از وجود و در نتیجه ورای ادراک و تخیل می¬باشد، در شهود عرفانی واصل، سخنوری جایگاهی ندارد و سکوت زبان عارف در توصیف و ستایش خداوند است. ابن¬عربی با رویکرد هستی¬شناسانه از ظلمت فراوجودی ذات سخن می¬گوید و با رویکرد معرفتی از ظلمت عقل و بصیرت در مواجهه با وفور انوار ذات. زبان خاموش عارف در آن مرتبه در تفکر ابن¬عربی حاصل چنین بینشی است. مولوی نیز با رو یکردی معرفتی به زبان واصل به حق توجه کرده و نهایت سلوک را حیرت از مشاهده ذات می¬داند. این حیرت ناشی از عجز عقل در معرفت به حق و نیز معرفتی متفاوت از معرفتی است که سالک در طی طریق به گمان خود از خداوند کسب کرده است. در پرتو چنین معرفت شهودی، جهلی ستودنی وجود عارف را فرا می¬گیرد. از منظر این دو متفکر همان¬گونه که سکوت عارفانه از کلام در توصیف خداوند گویاتر است، جهل عارفانه نیز از دانش استدلالی باارزش¬تر می¬باشد.

کلمات کلیدی : ابن¬عربی مولوی سکوت عارفانه جهل حیرت ظلمت


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : بررسی تطبیقی اندیشه عرفانی مولانا، ابن عربی و صدرالدین قونوی
محل انتشار : چهارمین همایش یگانگی و بیگانگی در عرفان مولانا
آدرس وب سایت کنفرانس : molanauma.ir
کد IOI مقاله : XDFH-FFHCF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XDFH-FFHCF

سایر مقالات محل انتشار
  1. عشق درمانی در قصه ی شاه و کنیزک مولوی
  2. رهيافت¬های روایی مولانا در دفتر دوم براساس نظریه منطق گفت و گويي باختین
  3. بازنمایی طبیعت در اشعار منتخب مولانا با رویکرد نقد بوم گرایانه
  4. پارادوکس در عرفان با نگاهی به مثنوی معنوی مولانا
  5. هنجارگریزی فعلی در مثنوی معنوی
  6. بازتاب باورها و آداب و رسوم صوفيه در مناقب‌العارفین
  7. بازتاب یگانگی « مَن » و « فرا مَن» در زبان مولانا
  8. نگاهی به نی نامه از منظر شارحان (مقايسۀ شرح ني نامه در جواهرالاسرار، مکاشفات رضوي و اسرارالغيوب)
  9. عوامل ایجابی فراست در مثنوی معنوی
  10. سیطره قدرت و زنان در مثنوی معنوی مولانا براساس نظریه میشل فوکو
  11. یگانگی در هنرورزی عرفانی با تاکید بر قصه رومیان و چینیان در مثنوی معنوی
  12. تحليل ساختاري داستان شير و نخجيران مثنوی
  13. بررسي عناصر داستاني داستانهای بلند دفتر اول مثنوی معنوي مولانا
  14. بررسی تطبیقی معرفت عقلی در سلوک عارفانه از منظر ابن¬عربی و مولوی
  15. سکوت عارفانه به روایت ابن¬عربی و مولوی