جستجو
هنجارگریزی فعلی در مثنوی معنوی
محمد شهبازی1
چکیده :
مولانا، در مثنوی معنوی با زبان سلیس، مضامین اخلاقی، حکمی و تعلیمی را به خوانندگان منتقل کرده است. وی در مثنوی کوشیده است از استعارات و تشبیهات دشوار پرهیز کند تا افق نوینی را در خوانندگان خود به عرصه¬ی نمایش بگذارد. همین امر باعث شده است که سخن مولوی از جایگاه ویژه¬ای در زبان و ادبیات فارسی برخوردار باشد. مولوی با به کارگیری افعال باستانی که در زبان¬شناسی امروزی نزدیک به هنجارگریزی نحوی است و می¬توان از آن با عنوان «هنجارگریزی فعلی» یاد کرد؛ اشعار خود را برجسته¬تر کرده است. برجسته¬سازی و هنجارگریزی مولوی در مثنوی معنوی نشانگر تبحر و مهارت شاعر در به کارگیری افعال متروک در اشعار خود است. ما در این جستار به روش کتابخانه¬ای- تحلیلی و توصیفی کوشیده¬ایم با مطالعه مثنوی معنوی و فیش¬برداری از ابیاتی که افعال مهجور در آن به کار گرفته شده است هر یک را به ترتیب حروف الفبا بررسی نموده و میزان بسامد افعال مهجور و هنجارگریزی فعلی را مورد تحلیل قرار دهیم؛ به فرض ما هدف مولوی در به کارگیری مفاهیم و افعال متروک، تنگنای ردیف شعری و وزن مثنوی بوده است که منجر به آفرینش «هنجارگریزی فعلی» شده است؛ برای رد و پذیرش این فرض در نتیجه به آن می¬پردازیم.
کلمات کلیدی : مولوی مثنوی معنوی افعال متروک برجسته¬سازی هنجارگریزی فعلی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : نقد زبانی و ادبی آثار مولانا براساس رویکردها و مکاتب مختلف نقد ادبی
محل انتشار : چهارمین همایش یگانگی و بیگانگی در عرفان مولانا
آدرس وب سایت کنفرانس : molanauma.ir
کد IOI مقاله : XDFH-FFEDH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XDFH-FFEDH
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/XDFH-FFEDH
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- عشق درمانی در قصه ی شاه و کنیزک مولوی
- رهيافت¬های روایی مولانا در دفتر دوم براساس نظریه منطق گفت و گويي باختین
- بازنمایی طبیعت در اشعار منتخب مولانا با رویکرد نقد بوم گرایانه
- پارادوکس در عرفان با نگاهی به مثنوی معنوی مولانا
- هنجارگریزی فعلی در مثنوی معنوی
- بازتاب باورها و آداب و رسوم صوفيه در مناقبالعارفین
- بازتاب یگانگی « مَن » و « فرا مَن» در زبان مولانا
- نگاهی به نی نامه از منظر شارحان (مقايسۀ شرح ني نامه در جواهرالاسرار، مکاشفات رضوي و اسرارالغيوب)
- عوامل ایجابی فراست در مثنوی معنوی
- سیطره قدرت و زنان در مثنوی معنوی مولانا براساس نظریه میشل فوکو
- یگانگی در هنرورزی عرفانی با تاکید بر قصه رومیان و چینیان در مثنوی معنوی
- تحليل ساختاري داستان شير و نخجيران مثنوی
- بررسي عناصر داستاني داستانهای بلند دفتر اول مثنوی معنوي مولانا
- بررسی تطبیقی معرفت عقلی در سلوک عارفانه از منظر ابن¬عربی و مولوی
- سکوت عارفانه به روایت ابن¬عربی و مولوی