جستجو
خلق مکان در فضاهای بینراسته شهری: نقش دستفروشی غیررسمی در تولید فضای عمومی موقت (مطالعه موردی: فضاهای ورودی بانکها و ادارات در شهر زنجان)
اکبر نوروزی1
چکیده :
چکیده :
مقدمه : در شهرهای ایرانی، فضاهای شهری اغلب بهگونهای طراحی شدهاند که انعطافپذیری کمی در برابر نیازهای اجتماعی و اقتصادی واقعی دارند. در این میان، فضاهای بینراسته (Interstitial Spaces) مانند جوی آب کنار خیابان، حاشیه ورودی بانکها و ادارات، و فضاهای نیمهعمومی مقابل ساختمانهای اداری، بهطور غیررسمی توسط دستفروشان به عنوان صحنههای فعالیت اقتصادی موقت تکرار می شوند. این پدیده، بهویژه در ساعات پایانی روز و روزهای تعطیل، نشاندهنده یک فرآیند پویا از خلق مکان (Place-Making) است که در آن فضاهای ناخواسته، زیرکالبدی و نامطلوب، از طریق استفاده مجدد و بازتولید معنا، به فضاهای اجتماعی-اقتصادی پویا تبدیل میشوند
هدف پژوهش : هدف این مقاله تحلیل نقش دستفروشان در خلق مکان در فضاهای بینراسته شهری، با تمرکز بر بخش تجاری خیابان سعدی (از نیمه جنوبی سعدی شمال و سعدی وسط و سعدی جنوبی تا ورودی بازار) و محدوده سبزه میدان زنجان می باشد.
روش شناسی تحقیق : مرور سیستماتیک ادبیات (Systematic Literature Review) با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) است که در آن از منابع معتبر بینالمللی و داخلی (1390–1403 / 2011–2024) استفاده شده است. همچنین یافتههای کیفی از مشاهدات میدانی، عکسبرداری از فضاهای مورد مطالعه و تحلیل بصری از نحوه قرارگیری میزها، بساطها و جمعیتشناسی دستفروشان، در تقویت تحلیل مفهومی به کار گرفته شده است.
قلمروجغرافیایی پژوهش : خیابان سعدی و محدوده سبزه میدان شهر زنجان
یافته ها و بحث: دستفروشان با قرار دادن میز بر روی جوی آب یا حاشیه خیابان، فضاهای موقتی با هویت اجتماعی قوی ایجاد میکنند که به عنوان بازارهای فرعی (Pop-up Markets) عمل میکنند.این فضاها عمدتاً در ساعات پس از ظهر و پایان هفته فعال میشوند، که نشاندهنده زمانبندی موقت و پویایی فضایی است .فضاهای مقابل بانکها و ادارات به دلیل دسترسی بالا، تردد پیاده، و تجمع موقت مردم، به عنوان نقاط استراتژیک برای دستفروشی انتخاب میشوند.
نتایج : این پژوهش با استناد به نظریههای خلق مکان (Carmona) در 2014، اقتصاد غیر رسمی (Roy) در 2005 و شهرهای موقت (Shaw) در 2017، نشان میدهد که دستفروشی تنها یک پدیده اقتصادی غیر رسمی نیست، بلکه یک عملکرد شهری هوشمند است که در شکافهای کالبدی شهر، فضاهای عمومی را بازتولید میکنند. در نهایت نیز پیشنهاد میشود که به جای سرکوب این فضاها را با طراحی انعطافپذیر، مدیریت زمانی و قانونگذاری هوشمند به رسمیت شناخته شود تا هم از حقوق دستفروشان حمایت شود و هم کیفیت فضای عمومی ارتقا یابد.
کلمات کلیدی : خلق مکان فضاهای بینراسته ای دستفروشی فضای عمومی موقت زنجان
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : برنامه ریزی ، مدیریت و طراحی شهری
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 8iccacs.ir
کد IOI مقاله : AACH-AAGDFH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AACH-AAGDFH
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AACH-AAGDFH
سایر مقالات ارائه دهنده
- تحلیل تطبیقی اثربخشی مشارکت عمومی در بازسازی بافتهای فرسوده شهری (مطالعه موردی: ایران و آلمان)
- از شهر تکهستهای تا پراکندگی ناپایدار: تحلیل دینامیک کالبدی-فضایی و ارزیابی شاخص SCI در شهر زنجان (1375ـ1400)
- خلق مکان در فضاهای بینراسته شهری: نقش دستفروشی غیررسمی در تولید فضای عمومی موقت (مطالعه موردی: فضاهای ورودی بانکها و ادارات در شهر زنجان)
- واکـاوی عوامل کاهش حضورپذیری عمومی در بقـاع متبرکه با رویکردی فضایی-اجتماعی (مطالعه موردی: امامزاده سید ابراهیم (ع) شهر زنجان)
- شهرسازی بهمثابه ایدئولوژی: نحوه ساختار فضایی قدرت و کیهانشناسی در شهرهای ایران پیش از اسلام
- قلعههای مقاومت: تطبیق ساختارهای شهری-دفاعی قلعه بابک و ایزدخواست در پاسخ به چالشهای جغرافیایی و نظامی
- رشد ارگانیک در بافتهای محلهای شهرهای متوسط ایران: تطبیق الگوهای فضایی محدوده بافت فرسوده مسجد یری زنجان با بافت فرسوده محدوده سلطان امیراحمد کاشان
- از دروازه و قلعه تا مسجد: تحلیل تطبیقی الگوی کالبدی-تاریخی بافت فرسوده محدوده مسجد یری پایین زنجان و مسجد شیخ تبریز و مسجد حاجیآباد یزد
- تحولات نظاممند شهرسازی: مطالعهای تطبیقی تاریخی از ایران و چین (۱۳۰۰–۱۴۰۰ شمسی)
- حکمرانی شبانه در عصر شهرهای هوشمند: مرور نظاممند چالشها و فرصتها در شهر میانی ایران(نمونه موردی : شهر زنجان)
- مراکز غیرمذهبی و فرآیند رشد ارگانیک شهرهای تاریخی ایران: بازخوانی نقش بازار و ارگ
- فراتر از فرم: بازاندیشی در نقش متغیرهای کالبدی، اجتماعی و نهادی در موفقیت و شکست پروژههای مسکن انبوه؛ مروری انتقادی بر تجربه پرویت - ایگو و مسکن مهر
- تحول نقش محله در گذر زمان؛ از نهاد اجتماعی–فضایی در شهر سنتی تا بازتعریف آن در رویکردهای معاصر شهرسازی
- آسیبشناسی پیامدهای ناخواسته مداخلات کالبدی در شهرهای میانی ایران؛ واکاوی انتقادی پروژههای شهری زنجان در سنوات(۱۳۶۰-۱۴۰۰)
- بازخوانی خیابان امام زنجان( حدفاصل تقاطع خیابان فردوسی تا امامزاده سید ابراهیم )بهعنوان یک «منظر فرهنگی منعطف» در چرخههای آیینی و مدنی
سایر مقالات محل انتشار
- سد چمشیر ، توسعه پایدار ، رودخانه زهره
- تاثیر معماری سبز برکاهش جزایر گرمای شهری و بهبود محیط زیست شهری و کاهش مصرف انرژی
- معماری سبز: برنامه ریزی شهری و طراحی معماری برای توسعه پایدار
- ارزیابی و سنجش عوامل موثر بر امنیت در محلات غیررسمی ناکارآمد شهری مورد مطالعه: محله فرودگاه- شهریزد
- تأثیرمعماری ارگونومیک بر کارمندان
- بررسی نقش و اهمیت فضاهای بینابینی در معماری مسکونی معاصر شهر تهران
- بازطراحی محیط های آموزشی برای ارتقای سلامت روان: دیدگاههای روانشناختی و معماری
- درآمدی بر انعکاس حکمت هنر اسلامی در فضاسازی آثار کامران دیبا
- تحلیل ساختاری و معناشناختی نقوش منسوجات دوره ساسانی با تأکید بر طبقهبندی فرمی، موضوعی و ویژگیهای رنگی
- خوانش اگزیستانسیالیستی فیلم ابدیت و یک روز ساخته (تئو آنجلوپولوس)
- «ارائهی الگویهای طراحی در فضاهای آموزشی مبتنی بر واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)»
- بررسی زیباییشناسی فضا و مکان مساجد اسلامی در آرام سازی روان انسان
- بررسی تحولات قانونی و حقوقی قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول و تاثیر آن بر مقررات ماده 100 شهرداری ها:
- بند پ ماده 53 قانون برنامه پنج ساله هفتم توسعه و چالش ها پیش رو اجرای ماده 100 قانون شهرداری ها :
- Assessing the influence of the integration of BIM, VR and IoT technologies on enhancing the construction project management