جستجو
فراتر از فرم: بازاندیشی در نقش متغیرهای کالبدی، اجتماعی و نهادی در موفقیت و شکست پروژههای مسکن انبوه؛ مروری انتقادی بر تجربه پرویت - ایگو و مسکن مهر
اکبر نوروزی1
چکیده :
چکیده:
مقدمه و ضرورت تحقیق: پروژههای مسکن انبوه بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای مداخله دولتها در تأمین مسکن، همواره در کانون مباحث نظری و تجربی شهرسازی قرار داشتهاند. در این میان، تجربه تخریب مجموعه مسکونی پرویت - ایگو در ایالات متحده آمریکا در بسیاری از مطالعات شهرسازی بهعنوان نمونهای شاخص از ناکامی برخی الگوهای مسکن انبوه مدرن مطرح شده است. در مقابل، طرح مسکن مهر در ایران، باوجود برخورداری از برخی شباهتهای کالبدی با الگوهای مسکن انبوه مدرنیستی، مسیر متفاوتی را طی کرده و در بسیاری از موارد به تداوم سکونت انجامیده است. این تفاوت در سرنوشت دو تجربه، ضرورت بازاندیشی در نقش ویژگیهای کالبدی و بررسی سهم متغیرهای اجتماعی، اقتصادی و نهادی در موفقیت یا شکست پروژههای مسکن انبوه را برجسته میسازد
هدف و روش تحقیق: پژوهش حاضر باهدف واکاوی انتقادی عوامل مؤثر بر سرنوشت پروژههای مسکن انبوه و نقد رویکرد جبر کالبدی در بخشی از ادبیات شهرسازی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از حیث روش، کیفی و مبتنی بر مرور انتقادی ادبیات (Critical Literature Review) است. دادههای موردنیاز از طریق بررسی منابع علمی، اسناد سیاستی، پژوهشهای دانشگاهی و گزارشهای مرتبط باتجربه پرویت - ایگو و طرح مسکن مهر گردآوری شده و به شیوه تحلیل تطبیقی - تفسیری مورد بررسی قرار گرفتهاند.
قلمرو تحقیق: قلمرو موضوعی پژوهش شامل بررسی مجموعهای از عوامل کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، مدیریتی و نهادی مؤثر بر عملکرد پروژههای مسکن انبوه است و قلمرو مکانی آن دو تجربه شاخص، یعنی پروژه پرویت - ایگو در شهر سنتلوئیس ایالات متحده آمریکا و طرح مسکن مهر در ایران را در بر میگیرد.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهد که اگرچه برخی ویژگیهای کالبدی نظیر تراکم ساختمانی، الگوهای تکرارشونده ساختوساز و مقیاس بزرگ توسعه در هر دو تجربه قابلمشاهده است، اما عوامل غیر کالبدی نقش تعیینکنندهتری در شکلگیری نتایج نهایی ایفا کردهاند. در تجربه پرویت - ایگو، تمرکز فقر، افول اقتصادی شهر، ضعف نظام مدیریت و نگهداری و تضعیف سرمایه اجتماعی از عوامل مهم در شکلگیری روند افول و شکست پروژه بودهاند؛ درحالیکه در تجربه مسکن مهر، گسترش مالکیت فردی، وجود شبکههای خویشاوندی و اجتماعی، تقاضای پایدار برای مسکن و استمرار مداخلات دولتی در تأمین زیرساختها، به تداوم سکونت و پایداری نسبی این پروژهها کمک کرده است
نتیجهگیری: نتایج پژوهش بیانگر آن است که تبیین موفقیت یا شکست پروژههای مسکن انبوه صرفاً بر مبنای ویژگیهای کالبدی، رویکردی تقلیلگرایانه و ناکافی است. سرنوشت این پروژهها حاصل برهمکنش مجموعهای از متغیرهای اجتماعی، اقتصادی، نهادی و مدیریتی در کنار ویژگیهای کالبدی است. برایناساس، پژوهش حاضر بر ضرورت گذار از رویکردهای صرفاً کالبد محور به چارچوبهای تحلیلی چندبعدی و نهادی در برنامهریزی، سیاستگذاری و ارزیابی پروژههای مسکن انبوه تأکید میکند.
کلمات کلیدی : مسکن انبوه پرویت ایگو مسکن مهر جبر کالبدی حکمرانی شهری سرمایه اجتماعی سیاست مسکن برنامهریزی شهری
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : برنامه ریزی ، مدیریت و طراحی شهری
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای
آدرس وب سایت کنفرانس : 5icst.ir
کد IOI مقاله : AACZ-ABGFBB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AACZ-ABGFBB
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AACZ-ABGFBB
سایر مقالات ارائه دهنده
- تحلیل تطبیقی اثربخشی مشارکت عمومی در بازسازی بافتهای فرسوده شهری (مطالعه موردی: ایران و آلمان)
- از شهر تکهستهای تا پراکندگی ناپایدار: تحلیل دینامیک کالبدی-فضایی و ارزیابی شاخص SCI در شهر زنجان (1375ـ1400)
- خلق مکان در فضاهای بینراسته شهری: نقش دستفروشی غیررسمی در تولید فضای عمومی موقت (مطالعه موردی: فضاهای ورودی بانکها و ادارات در شهر زنجان)
- واکـاوی عوامل کاهش حضورپذیری عمومی در بقـاع متبرکه با رویکردی فضایی-اجتماعی (مطالعه موردی: امامزاده سید ابراهیم (ع) شهر زنجان)
- شهرسازی بهمثابه ایدئولوژی: نحوه ساختار فضایی قدرت و کیهانشناسی در شهرهای ایران پیش از اسلام
- قلعههای مقاومت: تطبیق ساختارهای شهری-دفاعی قلعه بابک و ایزدخواست در پاسخ به چالشهای جغرافیایی و نظامی
- رشد ارگانیک در بافتهای محلهای شهرهای متوسط ایران: تطبیق الگوهای فضایی محدوده بافت فرسوده مسجد یری زنجان با بافت فرسوده محدوده سلطان امیراحمد کاشان
- از دروازه و قلعه تا مسجد: تحلیل تطبیقی الگوی کالبدی-تاریخی بافت فرسوده محدوده مسجد یری پایین زنجان و مسجد شیخ تبریز و مسجد حاجیآباد یزد
- تحولات نظاممند شهرسازی: مطالعهای تطبیقی تاریخی از ایران و چین (۱۳۰۰–۱۴۰۰ شمسی)
- حکمرانی شبانه در عصر شهرهای هوشمند: مرور نظاممند چالشها و فرصتها در شهر میانی ایران(نمونه موردی : شهر زنجان)
- مراکز غیرمذهبی و فرآیند رشد ارگانیک شهرهای تاریخی ایران: بازخوانی نقش بازار و ارگ
- فراتر از فرم: بازاندیشی در نقش متغیرهای کالبدی، اجتماعی و نهادی در موفقیت و شکست پروژههای مسکن انبوه؛ مروری انتقادی بر تجربه پرویت - ایگو و مسکن مهر
- تحول نقش محله در گذر زمان؛ از نهاد اجتماعی–فضایی در شهر سنتی تا بازتعریف آن در رویکردهای معاصر شهرسازی
- آسیبشناسی پیامدهای ناخواسته مداخلات کالبدی در شهرهای میانی ایران؛ واکاوی انتقادی پروژههای شهری زنجان در سنوات(۱۳۶۰-۱۴۰۰)
- بازخوانی خیابان امام زنجان( حدفاصل تقاطع خیابان فردوسی تا امامزاده سید ابراهیم )بهعنوان یک «منظر فرهنگی منعطف» در چرخههای آیینی و مدنی
سایر مقالات محل انتشار
- بازیافت هوشمند مصالح ساختمانی: رویکردی نوین برای کاهش پسماند و توسعه پایدار در ایران
- تقویت تعاملات اجتماعی با سازماندهی سلسله مراتب فضاهای باز در مجتمع تجاری- اداری
- Short-term electrical load prediction based on a system identification model in an actual educational building
- پیشینه مدیریت بحران و جایگاه اسکان موقت و نقش هوش مصنوعی در مدیریت بحران زلزله
- بهسازی و مقاوم سازی لرزه ای دیوارهای بنایی با استفاده از الیاف GFRPشبکه ای: مطالعه عددی با نرم افزار ABAQUS
- تاثیرات بام سبز بروی مشکلات مردم در رابطه با فضای
- Three-Dimensional Shear Wave Velocity Modeling in Tabriz City Using Ensemble Neural Networks and Geospatial Interpolation
- بازآفرینی جدارههای شهری رودخانه بالقلوچای با تأکید بر تعامل سازنده با طبیعت
- الهام از سیستم های زیستی در طراحی معماری پایدار ، پیوند معماری بایونیک با اصول معماری سبز
- مقاومسازی سازههای بتنی قدیمی با استفاده از کامپوزیتهای FRP و ارزیابی تأثیر آن بر رفتار لرزهای
- مقاومسازی ساختمانهای فولادی با استفاده از دیوارهای برشی بتنی پیشساخته و ارزیابی تأثیر آن بر پایداری لرزهای
- ضرورت مطالعه اثرات تغییر اقلیم بر برنامهریزی و طراحی شهری
- کاربرد هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء در صنعت ساختمان و معماری: فرصت ها، چالش ها و افق پیش رو
- بررسی هویت شهری و مولفههای هویت بخش آن نمونه موردی: شهر گلستان
- طراحی موزه شعر و ادب با رویکرد تقویت تعاملات اجتماعی و فرهنگی در شهر ساری