نمایش چکیده انگلیسی

شهرسازی ترکیبی در گذار از هخامنشی به هلنیستی: تحلیل تطبیقی سازمان فضایی و زیرساخت‌های شهری

اکبر نوروزی1

چکیده :
چكيده : مقدمه:گذار از امپراتوری هخامنشی به دوره هلنیستی، صرفاً تغییر سلسله‌ای نبود، بلکه بازآرایی عمیق سازمان فضایی، منظر شهری و زیرساخت‌های زندگی جمعی را در سرزمین‌های خاور نزدیک در بر داشت. هدف تحقیق:پژوهش حاضر با هدف واکاوی تعامل شهرسازی هخامنشی و هلنیستی، و با تمرکز بر دو بعد «سازمان فضایی» و «زیرساخت‌های شهری»، از راهبرد مطالعه چندموردی تطبیقی بهره می‌برد. قلمرو مطالعاتی :نمونه‌های موردی شامل پاسارگاد، تخت‌جمشید، دهانه غلامان، سلوکیه روی دجله، آی‌خانوم و دورا-اروپوس هستند. یافته های تحقیق : یافته‌ها نشان می‌دهد که عناصر ایرانی، از جمله سازمان‌دهی منظر-محور، باغ و فضای آبی، سلسله‌مراتب فضایی چندلایه، نظام‌های مدیریت آب و شبکه‌های ارتباطی، در دوره هلنیستی نه‌تنها حذف نشدند، بلکه در کالبد شهرهای سلوکی بازتولید، بازتعریف یا با عناصر یونانی-بین‌النهرینی درهم‌آمیختند. در مقابل، شبکه هیپودامی، آگورا، بناهای عمومی و الگوهای معماری هلنیستی نیز وارد چرخه شهرسازی شدند، اما اغلب با بومی‌سازی، تغییر کارکرد یا ترکیب فضایی همراه بودند. نتیجه گیری: تعامل هخامنشی و هلنیستی را نمی‌توان در دوگانه ساده «تداوم محض» یا «گسست کامل» خلاصه کرد؛ بلکه باید آن را فرایندی پویا، چندلایه و ترکیبی دانست که در آن زیرساخت‌ها بیشتر الگوی تداوم را نشان می‌دهند و سازمان فضایی بیشتر در طیف ترکیب قرار می‌گیرد. مدل ماتریسی «نمونه × شاخص» ارائه‌شده در این مقاله، چارچوبی قابل‌استفاده برای پژوهش‌های آینده در باستان‌شناسی شهری و تاریخ شهرسازی ایران باستان فراهم می‌آورد.

کلمات کلیدی : شهرسازی ترکیبی هخامنشی هلنیستی سلوکیان آی‌خانوم سلوکیه روی دجله دورا اروپوس


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : برنامه ریزی ، مدیریت و طراحی شهری
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 12icsau.ir
کد IOI مقاله : ABFG-ACAAAF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABFG-ACAAAF
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/ABFG-ACAAAF

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. تحلیل تطبیقی اثربخشی مشارکت عمومی در بازسازی بافتهای فرسوده شهری (مطالعه موردی: ایران و آلمان)
  2. از شهر تک‌هسته‌ای تا پراکندگی ناپایدار: تحلیل دینامیک کالبدی-فضایی و ارزیابی شاخص SCI در شهر زنجان (1375ـ1400)
  3. خلق مکان در فضاهای بین‌راسته شهری: نقش دست‌فروشی غیررسمی در تولید فضای عمومی موقت (مطالعه موردی: فضاهای ورودی بانک‌ها و ادارات در شهر زنجان)
  4. واکـاوی عوامل کاهش حضور‌پذیری عمومی در بقـاع متبرکه با رویکردی فضایی-اجتماعی (مطالعه موردی: امام‌زاده سید ابراهیم (ع) شهر زنجان)
  5. شهرسازی به‌مثابه ایدئولوژی: نحوه ساختار فضایی قدرت و کیهان‌شناسی در شهرهای ایران پیش از اسلام
  6. قلعه‌های مقاومت: تطبیق ساختارهای شهری-دفاعی قلعه بابک و ایزدخواست در پاسخ به چالش‌های جغرافیایی و نظامی
  7. رشد ارگانیک در بافت‌های محله‌ای شهرهای متوسط ایران: تطبیق الگوهای فضایی محدوده بافت فرسوده مسجد یری زنجان با بافت فرسوده محدوده سلطان‌ امیراحمد کاشان
  8. از دروازه و قلعه تا مسجد: تحلیل تطبیقی الگوی کالبدی-تاریخی بافت فرسوده محدوده مسجد یری پایین زنجان و مسجد شیخ تبریز و مسجد حاجی‌آباد یزد
  9. تحولات نظام‌مند شهرسازی: مطالعه‌ای تطبیقی تاریخی از ایران و چین (۱۳۰۰–۱۴۰۰ شمسی)
  10. حکمرانی شبانه در عصر شهرهای هوشمند: مرور نظام‌مند چالش‌ها و فرصت‌ها در شهر میانی ایران(نمونه موردی : شهر زنجان)
  11. مراکز غیرمذهبی و فرآیند رشد ارگانیک شهرهای تاریخی ایران: بازخوانی نقش بازار و ارگ
  12. فراتر از فرم: بازاندیشی در نقش متغیرهای کالبدی، اجتماعی و نهادی در موفقیت و شکست پروژه‌های مسکن انبوه؛ مروری انتقادی بر تجربه پرویت - ایگو و مسکن مهر
  13. تحول نقش محله در گذر زمان؛ از نهاد اجتماعی–فضایی در شهر سنتی تا بازتعریف آن در رویکردهای معاصر شهرسازی
  14. آسیب‌شناسی پیامدهای ناخواسته مداخلات کالبدی در شهرهای میانی ایران؛ واکاوی انتقادی پروژه‌های شهری زنجان در سنوات(۱۳۶۰-۱۴۰۰)
  15. بازخوانی خیابان امام زنجان( حدفاصل تقاطع خیابان فردوسی تا امامزاده سید ابراهیم )به‌عنوان یک «منظر فرهنگی منعطف» در چرخه‌های آیینی و مدنی
سایر مقالات محل انتشار
  1. مدیریت ریسک و بحران و راه کار های ایجاد مدیریت جامع بحران
  2. بررسی فرشهای مینیاتور های کتاب خمسه نظامی
  3. تلفیق هنرهای صناعی، تجسمی و کاربردی سنتی و مدرن: هویت بصری و معمارانه در بستر پژوهش و مطالعات آکادمیک
  4. نستعلیق به‌مثابه دارایی فرهنگی تحلیل اقتصاد هنر، سرمایۀ نمادین و پویایی بازارِ آثار خوشنویسی
  5. از نستعلیق تا آبستره: شاعرانگی رنگ، فرم و فضا در نقاشیخط معاصر ایران با اکریلیک
  6. نقش فرهنگ در شکل دهی به فضاهای تقاطعی شهری:بررسی میدان ها به عنوان کانون های اجتماعی و فرهنگی(نمونه موردی میدان اسبی عظیمیه کرج)
  7. ارزیابی ایمنی و کیفیت مسیرهای دوچرخه شهری و ارئه راهکارهای بهیوداستفاده شهروندان ؛مطالعه موردی شهر کرج
  8. تأثیر عکاسی معماری بر ادراک و بازنمایی هویت فرهنگی بناهای تاریخی (مطالعه موردی: بازار تاریخی تبریز، ارگ علیشاه و مسجد کبود)
  9. خوانش معماری از طریق عکاسی: بررسی تأثیر نور، قاب‌بندی و پرسپکتیو بر ادراک فضا در نمونه‌هایی از معماری تاریخی و معاصر ایران
  10. تحلیل مؤلفه‌های شکل‌دهنده مکان در مسجد جامع ابرکوه با تأکید بر نظریه پدیدارشناسی مکان نوربرگ‌شولتز
  11. طراحی و ارزیابی یک چارچوب تعاملی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد برای تولید، ارزیابی و بهبود تدریجی فرم ساختمان‌های بلندمرتبه
  12. تحلیل تطبیقی عملکرد ابزارهای هوش مصنوعی مولد در فرآیند تولید، ارزیابی و بهینه‌سازی فرم ساختمان‌های بلندمرتبه
  13. تدوین الگوی طراحی کالبدی فضاهای پیاده‌مدار مبتنی بر بازتولید آیین‌های گذری و خاطره جمعی(نمونه موردی:پیاده‌راه فرهنگی رشت)
  14. واکاوی مورفولوژیک هویت بصری هنر اسلامی در گذار از هندسه سنتی به انتزاع معاصر
  15. تحلیل دیالکتیک انسان و محیط و نقش حس مکان در خودشناسی عاطفی و هویت سکونتی ساکنان مسکن معاصر مطالعه موردی: شهر جدید امیرکبیر